Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Johan Rooryck wordt Distinguished Lorentz Fellow 2011 2012

Hoogleraar Franse Taalkunde Johan Rooryck is winnaar van het derde Distinguished Lorentz Fellowship. Rooryck zal onderzoek verrichten naar de betekenis van kernkennissystemen voor de geesteswetenschappen. Hij zal hierover een workshop organiseren aan het Lorentz Center.

Kernkennissysteem

Johan Rooryck

Heel jonge baby’s zijn in staat om een object dat geheel of gedeeltelijk uit hun zicht verdwijnt compleet te identificeren. Dat blijkt uit een opstelling waarbij een bewegend poppetje achter een obstakel verdwijnt en weer opduikt. Als het poppetje van vorm veranderd is wanneer het opduikt, staart de baby daar langer naar dan wanneer het popetje hetzelfde blijft. Langer kijken wijst erop dat de baby iets onverwachts waarneemt: baby’s kijken minder lang naar verwachte patronen. Zonder het ooit geleerd te hebben vinden baby’s het dus heel gewoon dat objecten die even verdwijnen in dezelfde vorm terugkeren. Zulke vaardigheden zijn karakteristiek en uniek voor het aangeboren kernkennissysteem van objectrepresentatie. Andere kernkennissystemen – de representatie van handelingen en participanten, getalbegrip, sociale interactie – hebben elk een verschillende en unieke set eigenschappen. Kernkennissystemen dragen bij aan het opbouwen van vroege mentale kennisrepresentaties. Via hun interactie met taal vormen ze de cognitieve fundering voor de ontwikkeling van later aangeleerde culturele en sociale vaardigheden.

Biologisch en neurologisch bepaald

Rooryck zal als Distinguished Lorentz Fellow aan het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences) onderzoek doen naar wat kernkennissystemen kunnen betekenen voor de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen. Morele oordelen, wiskunde, geometrie, materiële cultuur, muziek, navigatie, en zelfs taal worden meestal bestudeerd als culturele verworvenheden. Wat betekent het voor de geesteswetenschappen om deze domeinen te onderzoeken als het resultaat van ‘internalistische’,en dus biologisch en neurologisch bepaalde menselijke vaardigheden, eerder dan als ‘externalistische’ producten van cultuur en opvoeding? 

Tijdens een internationale workshop die in het voorjaar van 2012 aan het Lorentz Center gehouden wordt, zullen cognitiewetenschappers uit de neurologie, psychologie en biologie in discussie gaan met wetenschappers uit de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen over deze ontwikkelingen.

Bruggen slaan

Het Distinguished Lorentz Fellowship is een bekroning en stimulans voor vooraanstaande wetenschappers die bruggen slaan tussen humaniora en/of sociale wetenschappen en de natuurwetenschappen. De kwaliteit van het onderzoek, de interdisciplinariteit en het maatschappelijk belang staan centraal voor de toekenning. Aan het Fellowship is een prijs ter waarde van € 10.000 verbonden die wordt uitgereikt door de voorzitter van de Lorentzraad: prof. dr. Alexander Rinnooy Kan. Het Fellowship is een initiatief van het NIAS en het Lorentz Center en wordt ondersteund door de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) en NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek).

Links

(22 november 2010 / Nieuwsbriefredactie)