Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Anatomisch theater opnieuw in gebruik

Het Anatomisch theater in Museum Boerhaave is op dinsdag 28 april het toneel van een tafereel dat al jaren niet meer is waargenomen. Dr. Frans Witte geeft er zijn college Ontwikkelingsbiologie aan de hand van de papier-maché modellen van de Franse arts Auzoux.

Papier-maché



 

De eerstejaarsstudenten Biologie krijgen op een klassieke manier les – net als in de 17e eeuw – in de historische setting van het Anatomisch theater van het museum. De anatomische modellen uit de collectie van Museum Boerhaave, die Witte gebruikt, zijn 150 jaar geleden ontworpen door de Franse arts Auzoux en gemaakt van papier-maché.

Krokodil

De modellen van Auzoux zijn zo accuraat en natuurgetrouw dat ze nu nog in het onderwijs gebruikt kunnen worden. Sterker nog, het model van de bloedsomloop van een krokodil is anatomisch correct, terwijl biologen in spe in moderne leerboeken menigmaal een onjuiste voorstelling voorgeschoteld krijgen. Het college wordt gegeven in het kader van het Darwinjaar en biedt een unieke kans om in contact te komen met deze wereldberoemde driedimensionale ontwikkelingsmodellen. Ze vormen een bijzonder alternatief voor het reguliere snijpracticum.

Kunststof

De Parijse arts Louis Auzoux (1797-1880) stichtte in 1828 een bedrijf dat anatomische modellen van papier-maché vervaardigde. Papier-maché bleek beter bestand tegen de grillige omstandigheden in de practica en verving op grote schaal de modellen in was. Tot ver in de jaren ‘60 van de vorige eeuw werden de Auzoux-modellen gebruikt in het onderwijs, om daarna plaats te maken voor kunststof exemplaren. Zintuigen, embryo’s, insecten, het hart van een krokodil, geslachtsorganen: de Auzoux modellen verbazen de toeschouwer ook na 150 jaar nog door hun ongekende detaillering en sprankelende beschildering. De meeste modellen zijn demontabel, zoals een 21-delige uitvergrote slak. Zo wist Auzoux het onzichtbare zichtbaar te maken. De Auzoux collectie van Museum Boerhaave behoort met 72 objecten tot de belangrijkste ter wereld.