Promotie
Grain, Greed and Greenwood
- H. Lettany
- Datum
- donderdag 1 oktober 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
Samenvatting
Het scheepswrak Scheurrak SO1 werd in 1984 ontdekt in de Waddenzee. Het schip was betrokken in de uiterst lucratieve graanhandel op Italië aan het einde van de zestiende eeuw. Die handel -en vooral de winsten die daarmee gemaakt konden worden- had ook invloed op de scheepsbouw in die periode, zo blijkt uit dit interdisciplinaire onderzoek. Voor het eerst werd de volledige constructie van Scheurrak SO1 onderzocht aan de hand van alle beschikbare archeologische gegevens. Die informatie werd vervolgens vergeleken met ruim zestig niet eerder bekende scheepsbouwcontracten uit dezelfde periode.
Het onderzoek toont aan dat Scheurrak SO1 in het jaar 1590 werd gebouwd. Omwille van de uitzonderlijke winsten die gemaakt konden worden met het graantransport op Italië, werd het schip gebouwd volgens innovatieve proporties: groter en slanker dan de meeste andere koopvaarders. Scheurrak SO1 bleek echter niet stabiel genoeg te zijn. Amper een jaar later werd het schip daarom uitgebreid herbouwd en kreeg het een tweede huidlaag.
Dit proefschrift toont aan hoe de uitzonderlijke winsten van de graanhandel op Italië leidden tot experiment in de scheepsbouwsector. Waar Scheurrak SO1 nog stabiliteitsproblemen had, zouden deze enkele jaren later verholpen worden door het innovatieve scheepsontwerp verder op punt te zetten.
Daarnaast weerlegt dit onderzoek een lang bestaande theorie dat grotere koopvaarders zoals Scheurrak SO1 met een dubbele huid gebouwd werden. De dubbele huid werd uitsluitend aangebracht bij aanpassingen aan bestaande schepen. Het verhaal van Scheurrak SO1 geeft zo een unieke inkijk in de flexibiliteit en aanpassingsvermogen van scheepsbouwers in de laat zestiende-eeuwse Nederlanden.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211