Onderzoeksproject
Zijn mensen hun thuis aan het vernietigen? Een analyse en evaluatie van het misdrijf ecocide
Door mensen veroorzaakte milieuschade wordt steeds meer erkend als een wereldwijde crisis. Moet grootschalige vernietiging van ecosystemen als een misdrijf worden beschouwd? Het concept ecocide heeft hernieuwde aandacht gekregen, vooral na een voorgestelde definitie voor opname in het internationaal strafrecht, wat urgente morele, juridische en politieke vragen oproept. Dit project onderzoekt de normatieve grondslagen van het voorgestelde misdrijf ecocide.
- Looptijd
- 2025 - 2026
- Contact
- Jelena Belic
- Financiering
- Kiem-beurs
Over het project
Decennialang hebben wetenschappers betoogd dat grootschalige milieuschade een apart internationaal misdrijf vormt. Het debat hierover is recent versneld na een voorgestelde definitie van een internationaal expertpanel om ecocide op te nemen in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof. Sindsdien heeft het concept wereldwijd meer aandacht gekregen in politieke en publieke debatten.
Waar een groot deel van deze discussie zich richt op juridische en technische vraagstukken, hanteert dit project een bredere invalshoek door de onderliggende morele, juridische en politieke aannames te analyseren. Het onderzoekt welke vormen van milieuschade criminalisering op internationaal niveau zouden rechtvaardigen en hoe dergelijke schade moet worden begrepen.
Omdat milieuschade vaak het resultaat is van de cumulatieve acties van veel verschillende actoren, is het lastig om verantwoordelijkheid toe te wijzen. Daarom onderzoekt het project wanneer dergelijke schade een ernstige morele en juridische fout vormt, en wie of wat als slachtoffer moet worden erkend — ecosystemen, menselijke gemeenschappen, of beide.
Tot slot evalueert het project of de erkenning van ecocide als een apart internationaal misdrijf daadwerkelijk zou leiden tot een verandering in normen rond milieuresponsabiliteit, of dat bestaande juridische kaders al toereikend zijn.
Om deze vragen te beantwoorden organiseert het projectteam een tweedaagse interdisciplinaire, internationale workshop over het bredere thema “Ethics of Extinction”, die plaatsvindt aan de Universiteit Leiden op 25 en 26 juni 2026. Daarnaast ontwikkelt het projectteam een gezamenlijk geschreven wetenschappelijke publicatie over de normatieve grondslagen van ecocide.
Doel van het project
Het project draagt bij aan het lopende internationale debat over de criminalisering van milieuschade. Door de morele en conceptuele grondslagen van ecocide te onderzoeken, verruimt het de discussie voorbij technische juridische vragen en benadrukt het de bredere ethische en politieke implicaties van milieuschade.
Via een wetenschappelijke publicatie en interdisciplinaire dialoog beoogt het project beleidsmakers, wetenschappers en het bredere publiek te informeren over de implicaties van de erkenning van ecocide als internationaal misdrijf.
Interdisciplinaire karakter van het project
Het project combineert perspectieven uit de politieke wetenschap, filosofie en het openbaar bestuur om verder te kijken dan een puur juridische benadering van ecocide.
● Dr Belic (FSW) benadert het onderwerp vanuit de politieke theorie, met focus op (mensen)rechten en klimaatverandering..
● Dr Meijers (Humanities) brengt expertise in de moraalfilosofie in, met name in debatten over klimaatrechtvaardigheid en rechtvaardigheid tussen generaties.
● Dr Poama (Geesteswetenschappen) werkt op het snijvlak van politieke filosofie, rechtstheorie en openbaar bestuur, met een focus op de grondslagen van het strafrecht en straf.
Samen onderzoekt het team ecocide niet alleen als juridisch concept, maar ook als een morele en politieke uitdaging.