Strategische verrassingen worden vaak voorafgegaan door waarschuwingen. Het WARN-project, onder leiding van Nikki Ikani, bestudeert deze waarschuwingen: hoe worden signalen opgemerkt, doorgegeven, geïnterpreteerd en hoe wordt erop gereageerd, en waar loopt dit proces vast als de informatie door organisaties stroomt en de politieke besluitvorming bereikt.

WARN, gefinancierd door een NWO Veni-subsidie, onderzoekt waarschuwingsprocessen op nationaal en internationaal niveau, met bijzondere aandacht voor Nederland, de NAVO en de Europese Unie.

WARN richt zich met name op de organisatorische problemen die ontstaan zodra een dreiging is gedetecteerd. Hoe worden concurrerende beoordelingen met elkaar vergeleken? Welke waarschuwingen bereiken hoge besluitvormers, en met welke mate van urgentie? Hoe beïnvloeden politieke prioriteiten, institutionele routines en verschil in dreigingsperceptie de reactie? Door deze vragen in zowel nationale als internationale contexten te onderzoeken, tracht het project praktische manieren te vinden om waarschuwings-, escalatie- en besluitvormingsprocessen te versterken voordat de tijd om effectief in te grijpen verstrijkt.

Een centraal thema dat uit het onderzoek naar voren komt, betreft het traject tussen het detecteren van een dreiging en het ondernemen van actie. Waarschuwingsproblemen doen zich vaak voor nadat relevante signalen al zijn geïdentificeerd. Beoordelingen kunnen hun urgentie verliezen terwijl ze door organisaties worden doorgegeven, besluitvormers kunnen hetzelfde bewijsmateriaal verschillend interpreteren, en politieke afspraken kunnen bepalen welke waarschuwingen aandacht krijgen.

Het WARN-project gaat graag in gesprek met collega-academici, beleidsmakers, professionals in crisismanagement en media die geïnteresseerd zijn in waarschuwingsprocessen en hun impact op de veiligheid: n.ikani@fgga.leidenuniv.nl

In Beyond the Binary: A New Typology for Evaluating Warning Success and Failure in Strategic Surprise, gepubliceerd in International Studies Review in 2025, ontwikkelde Ikani een raamwerk voor het beoordelen van de prestaties van waarschuwingssystemen op analytisch, procesmatig en politiek vlak. Het artikel beschouwt de prestaties van waarschuwingssystemen als een spectrum en biedt een methode om vast te stellen waar bepaalde waarschuwingsprocessen slagen of mislukken.

In de 2026 NATO Defense College Outlook, getiteld Heed the warning: how NATO can find and fill the gaps in its warning systems, past zij dit werk toe op de NAVO en breidt zij het uit. Het artikel onderzoekt de val van Kabul, de Russische invasie van Oekraïne en de staatsgreep in Nigeria, en identificeert het verzoenen van uiteenlopende nationale beoordelingen als een terugkerend probleem voor collectieve waarschuwingen. Het voegt geallieerde integratie toe als een vierde dimensie van de prestaties op het gebied van waarschuwingen en stelt praktische maatregelen voor, waaronder oefeningen om met meningsverschillen om te gaan, red teaming, noodpakketten en snelle evaluaties achteraf.

In december 2025 schreef Ikani voor The Conversation het artikel 'Bird flu warnings are being ignored. I’ve seen this pattern before' over het negeren van waarschuwingen voor de groeiende dreiging van vogelgriep. Aan de hand van lessen uit de coronacrisis en andere crises onderzocht het artikel hoe vroege signalen aan kracht kunnen verliezen wanneer ze door bureaucratische systemen worden doorgegeven, en hoe een afnemende capaciteit voor surveillance de voorbereiding op dergelijke dreigingen kan verzwakken.

Momenteel wordt gewerkt aan een bredere reeks publicaties en uitgaven van WARN. Hiertoe behoort onder meer Catastrophe Foretold, een binnenkort te verschijnen boek waarin de waarschuwingen worden onderzocht die aan grote rampen voorafgingen, evenals de keuzes die in de periode vóór de ramp werden gemaakt. Het boek verschijnt in 2028 in zeven landen, onder meer bij Viking/Penguin in het Verenigd Koninkrijk en bij Union Square & Co/Hachette in de Verenigde Staten.

Kennisbenutting vormt een belangrijk onderdeel van het NWO Veni-project WARN. Het project biedt mogelijkheden om wetenschappelijke bevindingen te toetsen bij professionals die werkzaam zijn op het gebied van waarschuwing, inlichtingen en crisisrespons, en om praktijkervaring weer in het onderzoek te integreren.

Ikani is Senior Non-Resident Associate Fellow aan het NATO Defense College in Rome, waar haar expertisegebieden onder meer strategische waarschuwing, vroegtijdige crisiswaarschuwing en -respons, en de betrekkingen tussen de EU en de NAVO omvatten. Het fellowship biedt een institutioneel kader voor uitwisseling tussen het WARN-onderzoek en NAVO-praktijkbeoefenaars. In maart 2026 presenteerde zij haar onderzoek naar strategische waarschuwing aan het NAVO-Defensiecollege in Rome. De ''NDC Outlook 2026'' is voortgekomen uit deze bredere samenwerking op het gebied van NAVO-waarschuwing en inlichtingen.

Dit sluit ook aan bij een breder geheel van werkzaamheden bij ISGA en de Onderzoeksgroep Inlichtingen & Veiligheid op het gebied van de NAVO en Europese veiligheid. Onderzoekers die zich bezighouden met gerelateerde NAVO-vraagstukken zijn onder meer dr. Aiden Hoyle en dr. Linde Desmaele.

Op 23 juni 2025 organiseerde WARN een workshop voor praktijkmensen op de Campus in Den Haag. Deelnemers van de NAVO, NAVO StratCom, de Nederlandse Defensieacademie, IRSEM, TNO en de academische wereld namen deel aan twee interactieve sessies. Nikki Ikani leidde een workshop over strategische waarschuwingen in een snel veranderend veiligheidslandschap. Dr. Aiden Hoyle leidde een tweede workshop over het anticiperen op narratieve afstemming. De bijeenkomst bracht onderzoekers en praktijkmensen samen om te onderzoeken hoe organisaties opkomende dreigingen detecteren en hoe waarschuwingsbenaderingen zich moeten aanpassen.

WARN leverde op 10 december 2025 ook een bijdrage aan een academisch evenement in het kader van het OESO-project over buitenlandse informatiemanipulatie en -inmenging in Nederland. De discussie ging onder meer over de waarschuwingsdimensie van FIMI: hoe opkomende informatiedreigingen worden herkend, beoordeeld en gecommuniceerd voordat ze bredere gevolgen hebben.

WARN levert ook een bijdrage aan het publieke debat over de manier waarop instellingen reageren op opkomende bedreigingen, ook op gebieden die buiten de traditionele veiligheidssfeer vallen.

In februari 2026 werd ze geïnterviewd door Gavi's VaccinesWork over de lessen die uit waarschuwingsonderzoek kunnen worden getrokken voor de voorbereiding op pandemieën. In het interview kwam aan bod hoe bureaucratie, politieke druk, versnipperde gegevens en afnemend vertrouwen kunnen verhinderen dat nauwkeurige waarschuwingen tot tijdige maatregelen leiden, en hoe inlichtingenonderzoek een bijdrage kan leveren aan waarschuwingssystemen op het gebied van de volksgezondheid.

In mei 2026 was Ikani te gast in het NPR-programma The Indicator from Planet Money in een aflevering over de NAVO, defensie-uitgaven en de veranderende trans-Atlantische betrekkingen. In haar functie als medewerker van het NAVO-Defensiecollege en onderzoeker op het gebied van waarschuwingen besprak ze hoe veranderingen in de signalen van de VS en debatten over lastenverdeling van invloed zijn op het bondgenootschap.

• Have we already forgotten the lessons of COVID-19? We asked an expert in anticipating crises, Gavi The Vaccine Alliance, 17 februari 2026
• Ikani, N. (2025), Bird flu warnings are being ignored. I’ve seen this pattern before, The Conversation
• Ikani, N. (2025), “Beyond the Binary: A New Typology for Evaluating Warning Success and Failure in Strategic Surprise,” International Studies Review.
• Ikani, N. (2026), Heed the warning: how NATO can find and fill the gaps in its warning systems, NATO Defense College, Strategy Series, Outlook 09-2026.
• NATO Defense College researcher profile: Nikki Ikani.
• Should NATO be pay-to-protect? Podcast The Indicator from NPR Planet Money
• Catastrophe Foretold, forthcoming 2028.