Proefschrift
Kritiek bestuursrecht: constitutionele cultuur, democratie en rechtsbescherming in rechtsvergelijkend perspectief
Op 23 juni 2026 verdedigde Joyce Esser het proefschrift 'Kritiek bestuursrecht: constitutionele cultuur, democratie en rechtsbescherming in rechtsvergelijkend perspectief'. Het promotieonderzoek is begeleid door Ymre Schuurmans en Ingrid Leijten.
- Auteur
- Joyce Esser
- Datum
- 23 juni 2026
- Links
- Kritiek bestuursrecht: constitutionele cultuur, democratie en rechtsbescherming in rechtsvergelijkend perspectief
Het Nederlandse bestuursrecht verandert momenteel snel. Tegenover het kenmerkende beeld van de rechter ‘die niet op de stoel van de wetgever en het bestuur mag gaan zitten’ worden begrippen als maatwerk en evenredigheid geplaatst. Maar hoe verander je een stelsel dat sterk gevormd wordt door diepe historische wortels en hardnekkige denkbeelden, die in de ‘sobere’ Nederlandse constitutionele orde bovendien vaak impliciet blijven?
Dit boek ontwikkelt een methode van rechtsvergelijking, waarin de vraag wordt beantwoord hoe nationale stelsels van publiekrecht kunnen worden begrepen, beoordeeld en verbeterd. Centraal staat het begrip constitutionele cultuur: de manier waarop in de concrete constitutionele en bestuursrechtelijke leefwereld de schijnbaar universele ideeën van de constitutionele democratie vorm krijgen.
Het boek neemt de lezer mee langs de bepalende historische momenten van het bestuurs(proces)recht in Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten en laat zien hoe ‘technische’ regels over toegang en toetsing worden gevormd door denkbeelden van democratische legitimiteit en rechtsbescherming. Impliciete aannames van het Nederlandse stelsel worden zo blootgelegd en kritisch beoordeeld. Op basis van de rechtsvergelijking draagt het boek bij aan het wetenschappelijk debat over de toekomst van het bestuursrecht in Nederland en doet het concrete aanbevelingen voor het Nederlandse bestuursprocesrecht.