Boek
Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas
Inzicht in levensbeschouwing en religie is onmisbaar in een algemeen vormend curriculum. Daarom is het een welkome ontwikkeling dat de Tweede Kamer eind 2025 heeft besloten het kennisgebied geestelijke stromingen – sinds 1985 al onderdeel van het primair onderwijs – ook te verplichten in het voortgezet onderwijs. Zodoende zal op elke middelbare school onderwezen worden over het christendom, islam en andere religieuze tradities.
- Auteur
- Markus Altena Davidsen & Michaël N. van der Meer
- Datum
- 09 maart 2026
- Links
- Leiden University Press (LUP)
Dit boek presenteert een religiewetenschappelijke en onderzoekende vakmethodiek voor onderwijs over religieuze tradities, geïnspireerd door de onderwijspraktijk in Scandinavië en voortbouwend op de perspectievendidactiek van Expertisecentrum LERVO. Concreet beschrijven we hoe leerlingen in vier stappen (Situeren, Analyseren, Interpreteren en Relateren) religieuze teksten en rituelen kunnen onderzoeken in de klas. Leerlingen die volgens dit model zelf religieuze teksten en rituelen onder de loep nemen, verwerven een veel dieper inzicht in de bronnen en de religieuze tradities waar ze deel van uitmaken, dan leerlingen die alleen over religie en religieuze teksten en rituelen lezen. Daarnaast ontwikkelen leerlingen hiermee hun analysevaardigheden en onderzoekende houding.
Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas biedt diverse uitwerkingen van het analysemodel voor leerlingen en studenten, inhoudelijke achtergrondkennis en handige overzichten van primaire bronnen en secundaire literatuur. Het boek is daarmee geschikt als studieboek op de docentenopleidingen (hbo en wo). Het boek is het resultaat van het Comeniusproject 'Een religiewetenschappelijke vakmethodiek'. Voor meer informatie over het project, zie hier.
Inhoud
Deel I Een vakmethodiek voor onderzoek naar religieuze teksten en rituelen in de klas
1 Een vierstappenmodel voor de analyse van religieuze teksten en rituelen in de klas (Markus Altena Davidsen)
1A De analysemodellen (Markus Altena Davidsen)
1B Drie toepassingen van het vierstappenmodel (Markus Altena Davidsen)
Deel II Onderwijsmateriaal over religieuze teksten
2 Scheppingsverhalen (Michaël N. van der Meer)
3 Teksten over de positie van de vrouw (Michaël N. van der Meer m.m.v. Eveline van Rijn)
Deel III Theorie en onderwijsmateriaal over religieuze rituelen
4 Stadia in de religiegeschiedenis (Markus Altena Davidsen)
5 Religieuze rituelen: Achtergrondkennis voor docenten (Markus Altena Davidsen)
6 Rituelen van het christendom: Curriculumopdracht (Markus Altena Davidsen)
Deel IV Overzichten van primaire en secundaire bronnen
7 Overzicht van inleidingen en bronverzamelingen (Markus Altena Davidsen)
8 Videomateriaal over geleefde religie (Max Farasat)
Over de auteurs
Markus Altena Davidsen is universitair docent godsdienstsociologie aan de Universiteit Leiden. Daarnaast is hij projectleider curriculum binnen Expertisecentrum Levensbeschouwing en Religie in het Voortgezet Onderwijs (LERVO) en lid van het Vakdidactisch Meesterschapsteam Levensbeschouwing en Religie.
Michaël N. van der Meer is universitair docent Oude Testament aan de Protestantse Theologische Universiteit en docent godsdienst, religious education en global perspectives aan het Hermann Wesselink College te Amstelveen.
- LUP. Het boek is te koop voor €29,95 op de website van LUP.
- OA. Het boek is ook OA verschenen.
- Errata. Lijst met errata.
- Appendix 8. Overzicht video’s over religieuze praktijken en rituelen. Overzicht in excel van meer dan veertig video’s over religieuze praktijken en rituelen, geschikt voor gebruik in het funderend onderwijs. Alle video’s zijn vrij toegankelijk, o.a. van SchoolTV en ditgeloofik.nl. Appendix bij hoofdstuk 8 "Geleefde religie" (Max Farasat).