Taal en cultuur springlevend op uitverkocht festival
Festival beeld: Marit Hazebroek
Van speakdates tot Japanse ideofonen en van Russische propaganda tot een cursus Hangul. Dat talen en culturen verbinden bleek zaterdag op de drukbezochte Dag van de Talen en Culturen. ‘Wij willen taal- en cultuurstudies niet schrappen, maar versterken.’
Het Leidse festival voor taal en cultuur was helemaal uitverkocht. De uitpuilende zalen in het Herta Mohrgebouw en de Universiteitsbibliotheek bewezen dat de belangstelling voor taal en cultuur springlevend is.
Rector magnificus Sarah de Rijcke, die de Japanse workshop ‘Voedsel voor de zintuigen’ bijwoonde, zag ook dat het goed zat bij Geesteswetenschappen. ‘Ze kunnen heel trots zijn op wat ze hebben neergezet. We weten allemaal dat de kleine taal- en cultuurstudies onder druk staan de laatste jaren. Leiden heeft er bewust voor gekozen niet te schrappen in het aanbod. We willen het juist versterken, onder meer door veel interdisciplinair te werken. En dat is precies wat je bij dit festival ziet.’
Taal en cultuur is wat mensen verbindt en verrijkt als er wederzijds begrip is. Maar ze kunnen ook gebruikt worden om verdeeldheid te benadrukken. Beide eigenschappen werden ontleed tijdens workshops, lezingen, quizzen en rondleidingen.
Tekst gaat door onder de foto's
-
In de centrale hal van Herta Mohrgebouw werd nog meer verbinding gelegd. Tijdens speakdates konden bezoekers hun eerste stappen in het Fins zetten, hun Duits en Frans ophalen of zich onderdompelen in IJslandse literatuur. Ook hier weer drukte, geanimeerde gesprekken en discussies. -
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig workshops, lezingen, actualiteitencolleges en quizzen. -
Het Leidse festival voor taal en cultuur was al ruim van tevoren uitverkocht. De uitpuilende zalen in het Hertha Mohr-gebouw en de Universiteitsbibliotheek bewezen dat de belangstelling voor taal en cultuur springlevend is. -
Van meer dan 2000 jaar oude handschriften en papyri tot Tibetaanse blokboeken en zeldzame manuscripten uit Azië en het Midden-Oosten, bezoekers kregen een fraaie selectie schrift en tekstdragers bekijken. -
Het Leidse festival voor taal en cultuur was al ruim van tevoren uitverkocht. De uitpuilende zalen in het Herta Mohrgebouw en de Universiteitsbibliotheek bewezen dat de belangstelling voor taal en cultuur springlevend is. -
De workshop over Japanse ideofonen: woorden die smaken, gevoelens en geuren oproepen. Met uitgedeelde Japanse hapjes als voorbeeld, nemen de experts hun gehoor mee op ontdekkingstocht. Een rijstcracker is paripari, oftewel knapperig. Een gevulde snack is funwari, zacht en luchtig. -
Bezoekers in de escaperoom 'Stemmen van Afrika' losten de Afrikaanse taalpuzzels op. -
Bezoekers in de escaperoom 'Stemmen van Afrika' losten de Afrikaanse taalpuzzels op. -
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig workshops, lezingen, actualiteitencolleges en quizzen. -
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig workshops, lezingen, actualiteitencolleges en quizzen. -
Tussen de rondes door konden drie tentoonstellingen worden bezocht waaronder een over het revitaliseren van inheemse Latijns-Amerikaanse talen. -
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig workshops, lezingen, actualiteitencolleges en quizzen. -
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig workshops, lezingen, actualiteitencolleges en quizzen. -
Bezoekers en sprekers konden buiten wat eten bij de Caribische foodtruck. -
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig workshops, lezingen, actualiteitencolleges en quizzen.
Schatten uit de bibliotheek
In de Universiteitsbibliotheek konden bezoekers zich bovendien onderdompelen in de geschiedenis van taal, schrift en tekstdragers. Van meer dan 2000 jaar oude handschriften en papyri tot Tibetaanse blokboeken en zeldzame manuscripten uit Azië en het Midden-Oosten: de Bijzondere Collecties lieten zien hoe mensen door de eeuwen heen hun woorden en verhalen hebben vastgelegd. Speciaal voor het festival waren unieke stukken geselecteerd, zodat bezoekers ze van dichtbij konden bewonderen.
Zintuigwoorden
Zo was er de workshop over Japanse ideofonen: woorden die smaken, gevoelens en geuren oproepen. Met uitgedeelde Japanse hapjes als voorbeeld, nemen de experts hun gehoor mee op ontdekkingstocht. Een rijstcracker is paripari, oftewel knapperig. Een gevulde snack is funwari, zacht en luchtig. Het zijn expressieve woorden die in het Japans als toevoeging op beeldtaal werken. De ideofonen zijn niet exclusief voor het Japans. Veel Afrikaanse talen gebruiken ze, en in Europa zijn ze te vinden in het Baskisch. Maar ze zijn in Japan wel immens populair. Er is in het land bijna geen voedselverpakking meer te vinden waarop geen ideofoon gedrukt staat. Marketingspecialisten storten zich op de zintuigwoorden en vinden nieuwe uit.
Zo verbindt taal en creëert taal begrip. Datzelfde thema knalde door de luidsprekers in de UB, waar de beroemde halftime show van Bad Bunny studiemateriaal was. Naar de Superbowl, de finale van het American Football-seizoen, keken dit jaar 138 miljoen mensen. In de pauze bracht de Puerto Ricaanse zanger Bad Bunny een show die taal en cultuur op één zette.
Het was voor het eerst dat een halftime show in een andere taal dan het Engels werd uitgevoerd. Met zijn keuze voor het Spaans maakte de zanger een statement, vooral in een tijd waarin veel Spaanssprekende inwoners van Amerika in de verdrukking komen. En dan koos hij ook nog eens voor de Puerto Ricaanse versie van het Spaans, waarmee hij extra nadruk legde op zijn eigen afkomst.
Een single zanger
Alleen op sleutelmomenten stapte hij over naar geschreven Engels. Op een bal stond de tekst: “Together we are America” en op het scorebord verscheen “The only thing more powerful than hate is love”. Dr. Paz González, een van de sprekers bij deze bijeenkomst kreeg de lachers op haar hand met een andere ontdekking. ‘Hij meldde ook in het Engels dat hij “single” is, dat was kennelijk een belangrijke boodschap voor hem.’
In de centrale hal van Herta Mohr werd nog meer verbinding gelegd. Tijdens speakdates konden bezoekers hun eerste stappen in het Fins zetten, hun Duits en Frans ophalen of zich onderdompelen in IJslandse literatuur. Ook hier weer drukte, geanimeerde gesprekken en discussies. Mirjam Dieperink, die Engelse taal en cultuur studeerde in Leiden, genoot van de gelijkenissen tussen het IJslands en het oud-Engels. ‘Ik ben hier puur voor de lol. Ik ben op IJsland geweest en daar geïnteresseerd geraakt in de literatuur.’ Eerder bezocht Dieperink een lezing van Shadman Shahid over foto’s als universele taal. ‘Dat was ook heel interessant. Beeldtaal is ook taal en ook een foto kan op verschillende manieren gemaakt en geïnterpreteerd worden.’
Russische propaganda
Dat taal en cultuur ook voor verschillende interpretaties van de werkelijkheid en dus verdeeldheid kunnen zorgen, werd uitgediept bij de lezing “De trukendoos van het Kremlin”. Via de speeches van presidentVladimir Poetin, speelfilms en de invloed van sport namen sprekers Levina de Wolf, Otto Boele en Wiktor Pawlowski de volle zaal mee in de Russische realiteit. ‘Propaganda is niet alleen hersenspoelen’, zei De Wolf. ‘Het gaat ook om het apolitiek maken van de bevolking, laten zien dat je als overheid de macht hebt om de taal en cultuur naar je hand te zetten.’
Daarmee gingen actuele onderwerpen als Bad Bunny, Rusland, de taal van de gezondheidszorg en ‘wat Europa kan leren van Oost-Azië’ zaterdag hand in hand met het verleden. Zoals de rondleiding door de schatkamer van de Afrikaanse bibliotheek en de lezing over 3000 jaar Sanskriet.
De keuze was dus groot, met meer dan vijftig evenementen. Bezoeker Michiel Rademakers zag door de drukte de cursus Hangul – waar je in veertig minuten Koreaans kon leren –aan zijn neus voorbijgaan. ‘Maar gelukkig zijn er heel veel alternatieven, zoals de cursus spijkerschrift. En ik ben net op de talenmarkt geweest. Daar kon ik mijn Grieks weer eens oefenen. Een heel leuk idee, die speakdates.’
Een dag met een beetje verdeeldheid dus, maar met vooral veel verbinding – zoals het hoort in taal en cultuur.
Vanwege de gekozen cookie-instellingen kunnen we deze video hier niet tonen.
Bekijk de video op de oorspronkelijke website of