Wat maakt de perfecte student? Vijftien Afrikaanse onderzoekers met elkaar in gesprek
Hoe kunnen universiteiten studenten helpen om zelfstandiger te leren? Vijftien docent-onderzoekers uit Kenia en Nigeria reisden naar Nederland voor de eerste gezamenlijke internationale Learning Mindset workshop. Daar wisselden zij ideeën uit, ontwikkelden zij onderwijsinnovaties en legden zij de basis voor een groeiend internationaal netwerk.
Verschillende culturen, gedeelde vragen
Wat maakt de perfecte student? Met die onverwachte vraag ging de eerste gezamenlijke internationale Learning Mindset Small Grants workshop van start. Iedereen was het erover eens dat de ideale student academisch sterk, gemotiveerd, gedisciplineerd, zelfstandig is en dat deze persoon ook over een goed karakter beschikt.
Maar wat is eigenlijk een ‘goed karakter’? Die vraag leidde al snel tot een levendige discussie. De Nigeriaanse deelnemers vonden dat universiteiten een bredere verantwoordelijkheid dragen voor de persoonlijke ontwikkeling van studenten, ook buiten de campus. De reactie uit Kenia liet niet lang op zich wachten: ‘Dat is een taak voor ouders en de politie!’De zaal barstte in lachen uit. De opmerking vormde het startpunt van een boeiend gesprek over waar de verantwoordelijkheid van het onderwijs ophoudt, waar persoonlijke autonomie begint en hoe die grenzen per cultuur verschillen.
De reactie uit Kenia liet niet lang op zich wachten: ‘Dat is een taak voor ouders en de politie!’
Tijdens de workshop maakten de deelnemers kennis met Learning Mindset, een onderwijsinnovatieprogramma dat is ontwikkeld door Caroline Archambault en David Ehrhardt van Leiden University College. Het programma ondersteunt docent-onderzoekers bij het ontwerpen, testen en evalueren van onderwijsvernieuwingen die studenten helpen meer regie te nemen over hun eigen leerproces, hun studie te verbinden aan persoonlijke doelen en vaardigheden te ontwikkelen om hun eigen voortgang te sturen.
Leren van verschillende contexten
Naarmate de gesprekken zich verdiepten, ontdekten de deelnemers dat zij veel ambities deelden, maar daar in hun eigen onderwijscontext verschillend invulling aan gaven. Ze bespraken hoe studenten gemotiveerd blijven, hoe zelfstandig leren eruitziet binnen hun eigen instellingen en hoe universiteiten studenten kunnen voorbereiden op een snel veranderende wereld.
Eén inzicht kwam gedurende de hele week steeds terug: zelfstandigheid betekent niet dat studenten alles zelf moeten uitzoeken. Het draait juist om het creëren van een leeromgeving waarin zij weloverwogen keuzes kunnen maken, kunnen reflecteren op hun eigen ontwikkeling en vertrouwen opbouwen in hun eigen kunnen.
Van ideeën naar de praktijk
De stap van idee naar uitvoering werd snel gezet. De deelnemers wisselden workshops af op Leiden University College en het African Studies Centre, waar zij kennismaakten met de instrumenten van Learning Mindset, activiteiten aanpasten aan hun eigen onderwijspraktijk en hun plannen aanscherpten met feedback van collega’s.
Een ICLON Kenniscafé over studentenwelzijn en de interactie tussen docent en student bood nieuwe inzichten. Ook de informele gesprekken gedurende de week bleken waardevol: deelnemers vergeleken ervaringen uit hun eigen universiteiten en ontdekten hoe vergelijkbare uitdagingen zich in verschillende onderwijscontexten manifesteren.
Aan het einde van de week had iedere deelnemer een concreet project ontwikkeld dat klaar was om in de eigen instelling te worden uitgevoerd. Sommige projecten richten zich op de begeleiding van eerstejaarsstudenten bij de overgang naar het universitaire onderwijs. Andere onderzoeken de inzet van AI-ondersteund leren, leiderschapsontwikkeling, milieueducatie, sociaal ondernemerschap of de opleiding van leraren. Hoewel elk project aansluit bij de eigen onderwijscontext, hebben ze allemaal hetzelfde doel: studenten stimuleren om actiever en zelfstandiger te leren.
De volgende stap voor Learning Mindset
De workshop vormde de aftrap van het eerste Learning Mindset Small Grants Programme, dat wordt uitgevoerd in samenwerking met de University of Ghana, Nuvoni in Kenia en het Development Research and Projects Centre (dRPC) in Nigeria. In het komende academische jaar gaan in deze drie landen negentien projecten van start. Met een tweede subsidieronde, die dit najaar wordt geopend, groeit het programma door naar in totaal 45 projecten.
De deelnemers keerden met meer dan alleen een implementatieplan huiswaarts. Zij namen nieuwe inzichten, frisse ideeën en het vertrouwen mee om onderwijsinnovaties binnen hun eigen instellingen in gang te zetten. De week werd afgesloten met een gezamenlijk diner op het strand van Scheveningen. Een feestelijk moment dat het begin markeerde van een samenwerking die zich de komende jaren verder zal ontwikkelen, terwijl de projecten in drie landen vorm krijgen.