Masterclass rechtbank Den Haag: ‘Het draait niet alleen om juridische regels’
Onderwijs beeld: Yuvraj Klaassens
Twaalf rechtenstudenten van de Universiteit Leiden liepen acht weken mee bij verschillende afdelingen van de Rechtbank Den Haag. Ze maakten kennis met de werkzaamheden van rechters, gerechtsjuristen en juridisch adviseurs. Tijdens de eindbijeenkomst op 10 maart presenteerden zij hun ervaringen.
‘Vooraf dacht ik dat alles in de rechtbank vrij strikt en formeel zou verlopen’, vertelt Azra Karakus. ‘De praktijk bleek anders. Rechters volgen niet één vaste structuur bij het behandelen van zaken.’ Suzanne Peters herkent dat beeld: ‘Elke rechter hanteert zijn of haar eigen stijl tijdens een zitting.’ Volgens haar is de rechtspraak daarom ook niet simpelweg over één kam te scheren: ‘Iedere rechter doet het op zijn of haar eigen manier.’
Ook Noah de Voer zag duidelijke verschillen tussen rechters: ‘De ene rechter was net iets meer gericht op het snel vinden van een praktische oplossing, terwijl de ander meer tijd neemt om het verhaal van partijen te doorgronden.’ Tegelijkertijd herkenden de studenten ook overeenkomsten. ‘Thema’s als menselijkheid en procedurele rechtvaardigheid kwamen op elke afdeling terug.’ Volgens hen vormen deze twee elementen de belangrijkste pijlers van de rechtspraak. ‘Hierbij staat één opdracht centraal: het zoeken naar een praktische oplossing voor rechtszoekenden die aan hun behoeften voldoet’, concludeert De Voer.
Informele sfeer
De studenten kijken stuk voor stuk terug op een leerzame en positieve ervaring. Ze werden met open armen ontvangen en kregen alle ruimte om een kijkje in de keuken te nemen. ‘Wat mij vooral opviel, was de informele sfeer tussen gerechtsjuristen en rechters’, vertelt Norah Gooijer. ‘Iedereen was toegankelijk en bereid om vragen te beantwoorden. Er werd echt de tijd genomen om ons mee te nemen in het werk.’
Tess Sprenkeling sluit zich daarbij aan: ‘Ik had veel vragen en er was altijd iemand die de tijd nam om ze te beantwoorden. Ondanks hun drukke schema kregen wij de kans om de rechtspraak van binnenuit te ervaren.’
In het diepe gegooid
‘Het was extra bijzonder om ook bij de overleggen in de raadkamer samen met de rechter en gerechtsjuristen aanwezig te zijn’, vertelt Sprenkeling. ‘Soms vroeg de rechter zelfs naar je mening over een zaak. Je wordt dan een beetje in het diepe gegooid, maar juist dat laat zien dat je bijdrage wordt gewaardeerd.’
Volgens Karakus gaf de masterclass ook een goed inzicht in de rol van de gerechtsjurist: ‘Zij verrichten enorm veel werk, zowel in de voorbereiding als in de uitwerking van een zaak. Als ik één ding meeneem, is het dat het werk van een rechter niet los te zien is van de ondersteuning door een gerechtsjurist.’
De stage bood daarnaast inzichten waar studenten vooraf niet direct bij stilstonden. ‘Zelfs praktische dingen, zoals hoe je een toga correct draagt,’ vertelt Mirthe Kuijlen. ‘Je merkt dat zo’n toga meer is dan alleen kleding. Je ziet rechters eerst in hun gewone kleren, maar zodra de toga aangaat, verandert de sfeer. Het wordt formeler en persoonlijkheid treedt meer naar de achtergrond.’ Volgens haar is die symboliek essentieel: ‘De toga onderstreept dat de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter.’
Waardevolle samenwerking
Robine de Lange-Tegelaar, President van de rechtbank Den Haag, kijkt tevreden terug op de masterclass: ‘Het is ontzettend waardevol om te zien dat jullie er alles uit hebben gehaald. Jullie hebben een rugzak vol kennis opgebouwd, maar meelopen in de praktijk geeft toch een heel andere blik op het recht.’
Ook decaan Suzan Stoter benadrukt het belang van deze praktijkervaring en feliciteert de studenten: ‘Het is indrukwekkend en inspirerend om te zien hoeveel jullie in zo’n korte tijd hebben geleerd over de wijze waarop de rechtspraak functioneert in de praktijk in de verschillende rechtsgebieden.’
Volgens De Lange-Tegelaar ligt de kracht van de masterclass in de samenwerking tussen faculteit en rechtbank: ‘Samen maken we de masterclass. Jullie halen er alles uit, wij faciliteren. Het is niet voor niets dat we dit al zoveel jaren samen met de universiteit doen. En dat zullen we nog lang blijven doen.’
Het vak ‘Masterclass rechtbank Den Haag’ staat open voor derdejaars bachelorstudenten en masterstudenten van de juridische opleidingen. De Rechtbank Den Haag en de Faculteit der Rechtsgeleerdheid organiseren deze masterclass ieder jaar. Ben je ook geïnteresseerd? In het najaar van 2026 kun je weer solliciteren. Houd de website goed in de gaten!