Tentoonstelling Archaeo-Sexism de hele maand maart te zien in Van Steenis
De Faculteit der Archeologie opende op maandag 2 maart om 16.00 uur de reizende tentoonstelling Archaeo Sexism. De tentoonstelling is gedurende de hele maand te zien in de F0 gang van het Van Steenisgebouw, in het kader van Women’s History Month en Internationale Vrouwendag op 8 maart.
Getuigenissen
De tentoonstelling nodigt bezoekers uit om stil te staan bij genderongelijkheid en sociale veiligheid binnen de archeologie en de bredere academische gemeenschap. De panels tonen anonieme, maar waargebeurde getuigenissen van seksisme, intimidatie en machtsmisbruik in onderwijs, veldwerk en onderzoek. De Nederlandse editie is aangevuld met nationale statistieken en juridische kaders.
Geen medelijden, maar moed
Tijdens de opening sprak promovendus en D&I‑commissielid Miyuki Kerkhof over de urgentie van het zichtbaar maken van ervaringen die te lang zijn genegeerd. ‘Deze getuigenissen zijn niet bedoeld om te shockeren, maar om erkenning te geven aan ervaringen die te vaak zijn geminimaliseerd of weggewuifd. De tentoonstelling vraagt niet om ons medelijden. Ze vraagt om onze aandacht, onze solidariteit, onze moed én onze bereidheid om te veranderen.’
Kerkhof wees erop dat seksisme in de archeologie geen verzameling incidenten is, maar een structureel probleem dat diep verweven is met machtsverhoudingen in het veld en in de academie. Ze benoemde dat slachtoffers vaak niet in de eerste plaats een juridische uitkomst zoeken, maar erkenning. ‘Wat slachtoffers het meest willen, is geloofd worden, erkend worden, en de zekerheid dat het niet opnieuw gebeurt.’
Archeologie als een tuin
Een centraal onderdeel van Kerkhofs toespraak was de metafoor van de archeologie als een tuin: een alternatief voor het traditionele beeld van de ‘leaky pipeline’. ‘In een tuin lekken planten niet weg; ze verdorren als ze niet worden verzorgd. Ze sterven als de bodem giftig is. Deze metafoor verschuift de verantwoordelijkheid van het individu naar de instelling. Het is niet zo dat vrouwen ‘kiezen’ om te vertrekken; het is dat de tuin niet de juiste voedingsstoffen biedt om te groeien.’
Volgens Kerkhof vraagt goed ‘tuinieren’ om structurele en dagelijkse zorg: eerlijke verdeling van werk en erkenning, duidelijke verwachtingen, consequente aanpak van grensoverschrijdend gedrag, en het actief creëren van een diverse en veilige omgeving.
‘We moeten slechte gedragingen, zoals seksisme, misogynie, heteroseksisme, validisme benoemen en van deze faculteit een brave space maken.’
Uitnodiging aan de gemeenschap
De D&I‑commissie roept studenten en medewerkers op om verhalen te delen die kunnen bijdragen aan een uitbreiding van de tentoonstelling voor de 2027 EAA Annual Meeting in Leiden. Ook kunstenaars binnen de gemeenschap worden uitgenodigd om bij te dragen.
Kerkhof sloot af met een oproep tot zorg en aandacht voor elkaar: ‘Archeologie weet al hoe je moet zorgen: voor het verleden, voor materiaal, voor verhalen die anders verloren gaan. Laten we die zorg ook toepassen op de mensen in het heden.’
Meer activiteiten
Naast de tentoonstelling zijn er deze maand meerdere activiteiten over gendergelijkheid en sociale veiligheid: