In memoriam: Vincent van Heuven (1949-2026)
Op vrijdag 6 februari 2026 overleed Vincent van Heuven op de leeftijd van 76 jaar in zijn woonplaats Kûbaard (Friesland) als gevolg van een noodlottige val.
Vincent van Heuven was directeur van het Fonetisch Laboratorium aan de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden. Van 2000 tot 2013 was hij daar hoogleraar experimentele taalkunde en fonetiek en van 2014 tot 2019 bezette hij een leerstoel aan de Universiteit van Pannonia (Hongarije). Hij heeft aan de wieg gestaan van de digitalisering van onderwijs en onderzoek in de Leidse faculteit. Diverse malen vervulde hij een prominente rol in het bestuur van het onderzoeksinstituut voor taalwetenschap van de Leidse faculteit. Hij had gastaanstellingen aan de Rijksuniversiteit Groningen, Nankai University (Tianjin, China) en de Fryske Akademy (Leeuwarden), was lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en redactielid van de vaktijdschriften Nederlandse Taalkunde, Phonetica en Journal of Phonetics.
Hij promoveerde in 1978 op een spellingsonderwerp: Spelling en lezen. Hoe tragisch zijn de werkwoordsvormen? Daarna heeft hij zich op een groot aantal taalkundige onderzoeksgebieden bewogen, waaronder prosodie, akoestiek, verstaanbaarheid, synthese, verwerking en verwerving van taal en spraak.
Gedreven wetenschapper
Vincent van Heuven was een gedreven wetenschapper, die de tijdgeest uitstekend aanvoelde en als gevolg talloze onderzoeksprojecten gehonoreerd wist te krijgen. Hij heeft een indrukwekkend aantal publicaties op zijn naam staan en begeleidde tientallen promovendi. Hij wist altijd het beste in zijn studenten en andere medewerkers naar boven te halen en hij was altijd bereid zijn collega’s bij hun onderzoek met raad en daad bij te staan. Iedereen die met hem te maken heeft gehad, heeft van hem geleerd. Zijn hele carrière werkte hij samen met studenten en onderzoekers uit alle windstreken, want zijn intellectuele nieuwsgierigheid reikte verder dan het Nederlands. Vincent speelde, onvermoeibaar als hij was en nooit vies van werkzaamheden die anderen misschien als corvee zouden zien, een doorslaggevende rol in de ontwikkeling van Leiden tot een wereldwijd centrum voor fonetisch onderzoek. De nadruk die hij legde op het belang van empirische data en rigoureus onderzoek was daarbij cruciaal.
Fonetiekfamilie
Iedereen die als gast of als medewerker deel uitmaakte van de fonetiekfamilie in het Laboratorium waar Vincent de directeur was, raakte geïnspireerd door de goede en collegiale sfeer die daar heerste. Vincent was daar met zijn onnavolgbare humor, scherpe geest en verbindende kwaliteiten de grote motor achter.
Na zijn pensionering bleef Vincent actief betrokken bij onderzoeksprojecten en de begeleiding van promovendi, in Nederland en elders. En de nieuwste editie van het leerboek Algemene fonetiek, dat Vincent samen met Toni Rietveld schreef en waar vele generaties taalkunde-studenten mee zijn opgegroeid, is op enkele punten en komma’s na vlak voor zijn dood gereed gekomen. Hij is er tot op het laatst mee bezig geweest.
We zullen hem ongelofelijk missen.
Leiden University Centre for Linguistics