Twee toekenningen voor Leids onderzoek naar biodiversiteit
Financiering
Van natuurlijker stranden tot onderzoek hoe vrede biodiversiteit stimuleert. Twee Leidse onderzoeksprojecten krijgen financiering van het Europese partnerschap Biodiversa+. Het gaat om beurzen voor interdisciplinair onderzoek naar herstellen van biodiversiteit.
Het herstellen van biodiversiteit is een belangrijke doelstelling van de Europese Unie. Om het verlies aan biodiversiteit tegen te gaan, is onder meer het programma Biodiversa+ opgezet. In deze vierde call van het partnerschap werden 35 projecten gefinancierd, met een totaalbudget van 40 miljoen euro. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) levert een belangrijke financiële bijdrage aan het programma.
De twee projecten met een Leidse aanvrager zijn:
Jan Macher (Centrum voor Milieuwetenschappen)
Het onderzoeksproject TIDELINES onderzoekt hoe strandbeheer biodiversiteit kan beschermen en tegelijkertijd belangrijke functies kan behouden, zoals recreatie en kustbescherming. Zandstranden vormen de schakel tussen land en zee en zijn van groot belang voor toerisme, visserij en kustveiligheid. Toch maken veel gemeenten stranden met machinaal schoon om ze aantrekkelijker te laten ogen. Daarbij wordt vaak ook het zogenoemde wrak verwijderd: aangespoeld zeewier en zeegras dat zich langs de kust ophoopt.
Hoewel dit vaak als afval wordt gezien, speelt wrak een belangrijke rol in voedselnetwerken op het strand, biedt het schuil- en foerageerplekken voor dieren en beïnvloedt het de zanddynamiek en de groei van duinen. Beheerders staan daarom voor een praktische vraag: wanneer kan wrak het best worden behouden, verplaatst, begraven of verwijderd om een balans te vinden tussen biodiversiteit, kustweerbaarheid en recreatie?
In zes voorbeeldregio’s (Italië, Spanje, Zuid-Afrika, Denemarken, Brazilië en Nederland) verzamelt TIDELINES biodiversiteits-, ecologische en sociale gegevens en ontwikkelt het project best-practice-protocollen. De onderzoekers bestuderen de biodiversiteit die samenhangt met wrak via een geïntegreerde aanpak waarin morfologische (kenmerken zoals vorm en bouw, red.) en DNA-gebaseerde methoden worden gecombineerd. Ook meten zij belangrijke nutriënten- en koolstofprocessen die aan wrak zijn gekoppeld. Daarnaast worden betrokken partijen geïnterviewd en wordt het bestuur geanalyseerd om te begrijpen hoe beslissingen over wrakbeheer tot stand komen en waar verandering mogelijk is. Via workshops en dialogen met stakeholders ontwikkelen de onderzoekers samen met beheerders en lokale gemeenschappen praktische, lokaal aangepaste strategieën.
Aisa Manlosa (Leiden University College)
De Zuid-Chinese Zee (ook wel de West-Philippijnse Zee genoemd) is een betwist gebied waar meerdere Aziatische landen aanspraak op maken. Op geopolitiek niveau wordt dit gekenmerkt door spanningen tussen staten die het eigendom van territoria betwisten. Op lokaal niveau worden juist mensen geraakt in hun dagelijks leven. Zo verliezen vissers uit de Filipijnen de toegang tot visgronden waarvan hun inkomen, bestaanszekerheid en voedselvoorziening afhankelijk zijn. Ook gaat biodiversiteit verloren, onder meer door activiteiten zoals de aanleg van infrastructuur in het gebied.
In het onderzoeksproject Peace and Conservation of Ecology at Disputed Seas (PaCE) werkt de Universiteit Leiden samen met de National Taiwan Ocean University en de Eberswalde University for Sustainable Development. De onderzoekers bestuderen welke rol wetenschapsdiplomatie kan spelen bij het bevorderen van vrede, met als doel zowel biodiversiteitsbescherming als menselijk welzijn te versterken. Daarbij brengen zij de onderlinge verbanden tussen samenlevingen en biodiversiteit op verschillende schaalniveaus in kaart, onderzoeken zij in hoeverre biodiversiteit verweven is met geopolitieke conflicten en analyseren zij hoe vrede kan worden ingezet als hefboom voor structurele verandering. Gedurende een periode van 36 maanden werkt het project nauw samen met rechthebbenden en stakeholders in verschillende landen om netwerken op te bouwen.