Universiteit Leiden

nl en

Ruimtemissie TESS vindt eerste exokometen

Een jaar na zijn lancering heeft NASA’s planetenjager TESS zijn eerste exokometen ontdekt, rond de ster Bèta Pictoris. De kometen verraden zich door hun lange, stoffige staarten.

Exokometen bestaan uit ijs, gas en stof en ontwikkelen in de buurt van hun ster een karakteristieke staart. Ze bevinden zich buiten ons eigen zonnestelsel. Een team van Oostenrijkse, Nederlandse en Britse astronomen analyseerde de data van ruimtetelescoop TESS, dis in april 2018 werd gelanceerd. Ze ontdekten daarin de signalen van drie van deze exokometen, doordat ze helderheidsdipjes veroorzaakten in het licht van de ster. Het resultaat is geaccepteerd voor publicatie in het vakblad Astronomy & Astrophysics

Sterk bewijs: asymmetrische dip

Rond Bèta Pictoris en andere sterren werden al eerder exokometen ontdekt met spectroscopisch onderzoek. De nu door TESS gevonden lichtkrommen vormen echter een veel sterker bewijs. 'Wanneer een planeet voor zijn ster langs beweegt - vanuit ons perspectief - zie je een symmetrische afname in de helderheid van het sterlicht doordat de planeet een klein beetje van dat sterlicht blokkeert,' vertelt de Leidse astronoom Matthew Kenworthy. 'In het geval van de exokometen zien we een heel precieze asymmetrische dip, die wordt veroorzaakt door de lange, stoffige staart van de komeet.'

23 miljoen jaar jonge ster

De 23 miljoen jaar jonge ster Bèta Pictoris op 63 lichtjaar afstand van de aarde wordt omgeven door een schijf van gas en stof. De ster is al sinds de jaren ’80 een geliefd onderzoeksobject voor astronomen. Toen al werd vermoed dat er een planeet rond Bèta Pictoris draait, wat later is bevestigd. In 1999 voorspelden astronomen ook de aanwezigheid van exokometen. Die voorspelling is met het TESS-resultaat eveneens bevestigd.

Kometenpopulaties in kaart brengen

Het team hoopt met deze ontdekking een begin te maken met het in kaart brengen van de kometenpopulaties rond jonge sterren. Een van de vragen die zij willen beantwoorden is of  het aantal exokometen daalt naarmate de ster ouder wordt. Dat lijkt het geval te zijn in ons eigen zonnestelsel. Uiteindelijk willen ze de samenstelling van de exokometen meten en onderzoeken in hoeverre kometen bijdragen aan het ‘brengen’ van water op planeten. 'Bèta Pictoris is een heel goed startpunt voor dit onderzoek,' zo besluit Kenworthy.

Bron: astronomie.nl
Beeld: Artistieke impressie van de exokometen in het planetaire system rond de ster Bèta Pictoris (credit Michaela Pink)
Preprint artikel: https://arxiv.org/abs/1903.11071

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie