Universiteit Leiden

nl en

Pubers die zich gehoord voelen, worden minder snel boos in online games

Hoe reageren jongeren als een onbekende je het bloed onder de nagels vandaan haalt in een online game? Een gevoel van controle over hun sociale wereld kan voorkomen dat jongeren zich snel kwaad maken in zo’n situatie, ontdekten ontwikkelingspsychologen Sheida Novin, Carolien Rieffe en collega’s. Publicatie in Infant and Child Development.

Jongeren hebben steeds meer contacten op online platforms, ook met mensen die ze niet kennen. Vooral het spelen van online games gebeurt vaak met onbekenden. Hoe reageren jongeren eigenlijk als er een conflict ontstaat in zo’n situatie? Dat wilden de Leidse hoogleraar Ontwikkelingspsychologie Carolien Rieffe en haar collega Sheida Novin (nu Universiteit Utrecht)  graag weten. Ze voerden een experiment uit waarbij ze pubers een online game lieten spelen, zogenaamd samen met een onbekende leeftijdgenoot.

Provocaties door leeftijdgenoot

De pubers dachten dat ze samen met iemand aan het gamen waren, maar in werkelijkheid waren de acties van die ander voorgeprogrammeerd door de onderzoekers. Novin: ‘In het spelletje moeten de twee spelers samenwerken om zo veel mogelijk geld te verzamelen. Eerst gaat dat goed, maar tijdens de tweede ronde van het spel begint de ander vervelend te doen. Bijvoorbeeld door dingen te zeggen als 'Schiet eens op, je lijkt wel een slak' of 'Echt heel irritant dat je het spel zo verpest.’

Controle over de wereld om je heen

Zoals verwacht raakten alle pubers geïrriteerd door de provocaties van hun onbekende teamgenoot. Maar dat gold niet voor alle jongeren in dezelfde mate. Via vragenlijsten waren de onderzoekers al het een en ander te weten gekomen over hoe de proefpersonen in het leven staan. Het bleek dat de jongeren met een sterk gevoel van samenhang – een gevoel van controle over de sociale wereld om hen heen – minder boos reageerden op degenen die hen provoceerden. Dat is interessant, zegt Rieffe: ‘Iedereen wordt wel boos, maar de jongeren die echt terugslaan zijn vooral degenen die wel zelfverzekerd zijn, maar niet het gevoel hebben dat ze iets in de melk te brokkelen hebben.’

Gehoord worden is belangrijk 

Hoe is dat te verklaren? Volgens de onderzoekers laat deze studie zien hoe belangrijk het is dat iedereen zich thuis voelt op school, op het werk en in de maatschappij als geheel. Rieffe: ‘Het gevoel dat je gehoord wordt, is van groot belang: dat je niet alleen maar toeschouwer bent, maar ook controle hebt over je omgeving. De jongeren die dat ervaren, blijken minder de neiging te hebben om hun gelijk te gaan halen bij degene die hen provoceert.’

Marokkaans-Nederlandse jongeren

Novin: ‘Het onderzoek was eigenlijk vooral opgezet om de reacties van Nederlandse en Marokkaans-Nederlandse pubers met elkaar te vergelijken, maar daar bleek weinig verschil tussen te zijn.’ Alleen de Marokkaans-Nederlandse jongeren met veel zelfvertrouwen reageerden iets bozer dan gemiddeld. Volgens de onderzoekers kan dat komen doordat deze jongeren sterker het gevoel hebben dat ze voor zichzelf op moeten komen, meer dan hun leeftijdgenoten zonder Marokkaanse achtergrond.

Infant and Child Development

Adolescents' responses to online peer conflict: How self-evaluation and ethnicity matter, Sheida Novin, Marieke Bos, Claire Stevenson, Carolien Rieffe.