Universiteit Leiden

nl en

LTA-onderwijscongres: studenten beter voorbereiden op de arbeidsmarkt

Kun je als universitair docent je onderzoek nemen als basis voor je onderwijs en studenten tegelijkertijd opleiden voor de arbeidsmarkt? Dat was de centrale vraag op het jaarlijkse onderwijscongres van de Leiden Teachers’ Academy op 20 november. Het een sluit het ander niet uit, zo bleek.

Zo’n 100 docenten verzamelden zich op 20 november in De Nieuwe Energie om het thema van het congres ‘De veranderende rol van wetenschappers in de professionele ontwikkeling van studenten’ uit te diepen. Aanleiding om dit thema te kiezen was voor de Leiden Teachers’ Academy (LTA) het feit dat Leidse studenten al jaren maar matig enthousiast zijn over de voorbereiding op de arbeidsmarkt die de universiteit hen biedt. Inmiddels zijn er veel initiatieven genomen om dat te verbeteren: Onderwijs- en Studentenzaken heeft het aantal workshops over het zoeken van een geschikte functie en solliciteren uitgebreid en het Alumni Office heeft een mentornetwerk opgezet. Dit nog afgezien van wat  opleidingen zelf zijn gaan aanbieden, meestal naast hun onderwijs.  Toch blijven de studenten kritisch. Moet de Universiteit Leiden niet ook het onderwijs aanpassen?

De Leiden Teachers' Academy bestaat uit 25 gedreven docenten die, elk geholpen met 25.000 euro in vijf jaar, aan innovatief onderwijs werken. Ook ten dienste van andere opleidingen. Elk jaar gaan de langst zittende vijf leden weg en komen er vijf nieuwe bij.

Onderwijscongres 2017
Joanne Mol leidt het panel, bestaande uit (vlnr) Arjaan Wit, onderwijsdirecteur Psychologie, Ghislaine Voogd, voorzitter Leiden University Student Platform), Jan Sleutels, onderwijsdirecteur Filosofie en Sanne Akkerman, hoogleraar Onderwijswetenschappen bij het ICLON. De lege stoel in het midden was bedoeld voor Paul Ashswin.

Focus op onderzoek moet (ook) blijven

De meningen zijn verdeeld, zo bleek uit het panel van enkele onderwijsdirecteuren, een vertegenwoordiger van het ICLON en een student. Dat panel discussieerde over een aantal punten uit de vragenlijst die de LTA momenteel op internet open heeft staan. Daaruit blijkt dat 80% van degenen die de lijst hebben ingevuld (overwegend docenten), vindt dat de focus op het onderzoek moet blijven liggen. Ghislaine Voogd, voorzitter van het Leids Universitair Studentenplatform, verwoordde in het panel het studentenstandpunt: 'Bij teveel docenten is te merken dat ze in hun hart vooral onderzoeker zijn en minder docent.' Een medestudent, vertelde Voogd, kreeg vooral inhoudelijke feedback op haar scriptie. Toen ze haar scriptie later bij een sollicitatie had overlegd, werd een opmerking gemaakt over de vele dt-fouten die erin stonden. Had niet ook op die vaardigheid gelet moeten worden?

Kritiek op studenten

Maar de studenten kregen op hun beurt ook kritiek van de panelleden. Ze schrikken als het ware wakker als ze aan hun master beginnen: help, ik moet straks ook nog een baan. Bijeenkomsten met alumni worden slecht bezocht en als het er twee zijn gaan veel studenten ook nog na het eerste praatje weg. De studenten moeten ook hun verantwoordelijkheid nemen. ‘Niet teveel pamperen’, zei iemand. En: ‘We moeten helpen bij career building, niet bij het vinden van een baan.’

Onderwijscongres 2017
Tijdens de lunch voorafgaand aan het congres

Geen tegenstelling

Enkele panelleden vonden helemaal niet dat leren vanuit onderzoek en voorbereiden op de arbeidsmarkt zo tegengesteld aan elkaar zijn. Elke student leert immers academische vaardigheden zoals vraagstukken analyseren en een kritische opstelling. En praktische vaardigheden zoals een paper schrijven, een presentatie houden en samenvattingen maken. De docenten erkenden dat ze in hun colleges wellicht te weinig de link met de latere arbeidsmarkt benoemen. Dus: benadruk telkens van specifieke vaardigheden waarom ze belangrijk zijn ‘voor later’ en in welke context. Er moet iets veranderen, daar waren de docenten het aan de eind van de middag wel over eens. En wellicht meer dan wijzen op het nut van vaardigheden.

Keynote speaker was Paul Ashwin, hoogleraar Higher Education en hoofd van het Department of Educational Research van Lancaster University in Groot Brittannië. Zijn visie: goed doceren is je studenten kennen en hun identiteit verbinden aan de kennis die ze over het vakgebied opbouwen, zodanig dat ze er een andere kijk op de wereld door krijgen. ‘Dat is erg moeilijk’, erkende hij. ‘Soms zal het werken zoals je wilt en soms niet. Maar alleen door die verbinding tot stand te brengen, bereid je studenten echt voor op de arbeidsmarkt.’ Wiskunde wordt een approach of life, accountancy een moral wash, recht een extension of self. Een kritische toehoorder vroeg Ashwin na zijn lezing: ‘Hoe populair wordt uw visie, en hoe lang zal die populair blijven?’ Hij antwoordde dat zich na een aantal jaren vast weer een nieuwe visie zal ontwikkelen. Maar vooralsnog blijft hij erop hameren dat studenten anders moeten worden voorbereid op een wereld die in zo’n snel tempo verandert. ‘Het gaat niet meer alleen om employment maar vooral om employability. Dus geen rechtstreekse aansluiting van het onderwijs op een baan maar breder dan dat.’

Onderwijscongres 2017
Een van de rondetafelgesprekken naar aanleiding van de pitches

Pitchen

Ter voorbereiding op de rondetafelgesprekken pitchten een aantal docenten een onderwerp dat voornamelijk betrekking had op de voorbereiding op de arbeidsmarkt. Enkele voorbeelden. In de opleiding International Studies treden jaarlijks 250 tot 350 studenten op als consultant voor een bedrijf of instelling, vertelde Sarita Koendjibiharie, in totaal al 900. Zowel de studenten als de bedrijven en instellingen zijn enthousiast. Met Traintool kunnen studenten zelf leren netwerken, aldus Jelmer Schalk. Hij gebruikt de tool in de master Public Administration. Deze software is ook geschikt om andere presentatievaardigheden te oefenen.  Florian Schneider doceert de politiek van modern China en bestudeert game-technieken om te leren hoe mensen leren en faalangst overwinnen, en hoe tegemoet gekomen kan worden aan de talenten en voorkeuren van deelnemers. In zijn cursus kunnen studenten zelf onderdelen kiezen waarin ze zich verder willen bekwamen en doorlopen zo verschillende levels. (Lees de beschrijving van alle vijf pitches.)

Onderwijscongres 2017
Vicerector Hester Bijl: 'Inspirerend congres....'

Ideeën uit de rondetafelgesprekken

Uit de rondetafelgesprekken kwamen allerlei ideeën naar voren. Hoe kun je creativiteit en out of the box-denken bij studenten stimuleren en zelfs belonen met studiepunten? Hoe kun je soft skills integreren in de colleges? We leren vaardigheden vaak impliciet aan, en vooral in een onderzoeksomgeving. In een stage kunnen studenten deze vaardigheden in een andere setting testen en merken ze vaak dat ze veel meer hebben geleerd dan ze denken. Maar niet iedere student volgt een stage; kan reflectie ook op een andere manier? En: leer studenten te denken in termen van persoonlijke ontwikkeling en laat hen zichzelf doelen stellen.

Vicerector Hester Bijl zei aan het eind van de middag zich zeer geïnspireerd te voelen door het enthousiasme van de docenten op het congres. Een opsteker als slot.

(CH)