Universiteit Leiden

nl en
Bootvluchtelingen in de Middellandse Zee worden opgepikt door de Ierse marine.
Irish Defence Forces

Eritrees regime verhandelt eigen burgers in miljardenindustrie van mensensmokkel

De mensenhandel van Eritrese vluchtelingen is een booming business waarin miljarden worden verdiend met het smokkelen van mensen, maar ook door bedreiging, gijzelingen en zelfs marteling. Moderne communicatiemiddelen zoals geld overmaken via mobiele telefoons spelen een vitale rol hierin, concluderen professor Mirjam van Reisen (Universiteit Leiden) en professor Munyaradzi Mawere (Great Zimbabwe University) na meer dan vijf jaar veldwerk. Op 10 maart publiceren zij hun bevindingen in het boek 'Human trafficking and trauma in the digital era. The ongoing tragedy of trade in refugees from Eritrea.'

Mensenhandel een goed lopende ‘industrie’

Het smokkelen van vluchtelingen uit Eritrea is een goed lopende ‘industrie’, met een geschatte omzet van 1 miljard dollar. Nu Europa steeds strengere controlemechanismen voor migratie optuigt en lokale overheden de ogen sluiten voor deze onwettige praktijken, zitten Eritrese vluchtelingen gevangen in een wrede cyclus van exploitatie. Terwijl ze gedwongen kriskras de hele regio doorkruisen, worden ze geplunderd, bedreigd, geïntimideerd, verkracht en gegijzeld voor losgeld.

Betrokkenheid Eritrese regering

Deze illegale praktijken worden diepgaand onderzocht in het nieuwe boek geschreven door Mirjam van Reisen en Munyaradzi Mawere, getiteld Human trafficking and trauma in the digital era. Op basis van uitgebreid (veld)onderzoek wordt de oorsprong van deze praktijken in het boek herleid naar Eritrea zelf. Een bewust bewind van slavernij, opzettelijke verarming en schending van mensenrechten drijft elke maand duizenden Eritreërs het land uit. Aangezien legale emigratie praktisch onmogelijk is, zijn vluchtelingen gedwongen zichzelf toe te vertrouwen aan overheidsfunctionarissen en smokkelaars die transport over de grens aanbieden: een gevaarlijke aangelegenheid. Het boek onthult hoe individuen in Eritrea hun landgenoten verhandelen in een complex regionaal systeem waar overheidsfunctionarissen, militair personeel en criminele bendes bij betrokken zijn – een systeem dat in stand wordt gehouden door de stilzwijgende goedkeuring en betrokkenheid van de Eritrese regering.

De rol van ICT

Het gebruik van ICT blijkt de sleutel te zijn voor de nieuwe modus operandi van deze criminele handel: mobiele telefoons worden gebruikt om af te persen en losgeld te ontvangen. Daarnaast zorgt ICT ervoor dat het trauma over de gebeurtenissen zich verder verspreid, ook buiten de primaire slachtoffers van de smokkel via de Sinaï. De verhalen van tragedies worden gedeeld via telecommunicatie en digitale netwerken en worden zo geïntegreerd in een collectief bewustzijn van wanhoop, kwetsbaarheid en schaamte.

Extreme vormen van geweld

Met de verdere uitbreiding van de mensenhandel komen ook nieuwe, extreme vormen van geweld op, zo beschrijven de auteurs. Eritrese vluchtelingen worden het slachtoffer van seksueel misbruik en marteling door smokkelaars om hen of hun familie af te persen, worden door terroristen in Libië vastgehouden als seksslaaf of onthoofd, of vallen in Egypte ten prooi aan criminele bendes die in organen handelen.

Oproep Europese Unie

In het boek beschrijven de auteurs een duidelijke behoefte aan verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid. Ze roepen de Europese Unie op te stoppen met het ontmoedigingsbeleid voor vluchtelingen uit Eritrea. Regionale overheden zouden betrokken overheidsfunctionarissen moeten controleren en smokkelbendes actief vervolgen. Maar bovenal moeten nieuwe maatregelen het probleem aanpakken waar het ontstaat: in Eritrea.

Human trafficking and trauma in the digital era

Human trafficking and trauma in the digital era. The ongoing tragedy of trade in refugees from Eritrea (ISBN 9789956764877) wordt uitgegeven door Langaa RPCIG en is te bestellen via de webshop van African Books Collective (Oxford, Verenigd Koninkrijk).