Universiteit Leiden

nl en

‘Melden nepnieuws moet nog op gang komen’

In de pers verschenen berichten dat er in Nederland zo weinig nepnieuws op Facebook zou staan dat het weerleggen daarvan nauwelijks de moeite waard is. ‘Dat klopt niet’, zegt journalistiekonderzoeker Peter Burger. ‘Het melden ervan moet op gang komen.’

Vastgeklonken commentaar

Burger is docent in de master Journalistiek en Nieuwe Media, waarvan de studenten op de Nederlandstalige variant van Facebook nepnieuws gaan checken. Daarna wordt het voorzien van een eraan vastgeklonken commentaar dat het waarheidsgehalte van het bericht wordt betwijfeld. Dat blijft dus zichtbaar als het bericht wordt gedeeld. ‘Het commentaar moet wel afkomstig zijn van een door Facebook als betrouwbaar bestempelde bron’, zegt Burger. Een van de berichten waarmee dat had kunnen gebeuren was het nepnieuws dat asielzoekers een vrouw van een stationstrap zouden hebben gegooid. Aangetoond is dat de foto’s heel ergens anders en in een totaal andere context waren gemaakt. In de Verenigde Staten zijn al wel berichten van een commentaar voorzien omdat het waarheidsgehalte twijfelachtig is.

Experiment

Peter Burger

Burger wil een misverstand uit de weg ruimen. ‘Het gaat om een experiment met een beperkte looptijd, daarna kijken we verder. We zijn nu dus aan het kijken: wat kunnen we? En hoe krijgen we voor elkaar dat mensen op grote schaal berichten bij Facebook aanmelden? Het is dus zeker niet zo dat er niet genoeg nepnieuws zou zijn. Er zijn websites die met opzet nepnieuws de wereld in sturen. Daar wordt ook nog aan verdiend, gezien de advertenties die er bij staan.‘ 

Fact checken is de basis

Eerder werd in de media gesteld dat een universiteit niet gratis zou moeten werken voor Facebook. De docenten van de opleiding stelden hier tegenover dat fact checken de basis is van het journalistieke werk; als aankomend journalisten iets tussen de oren moeten krijgen, is het dat. Waarom het oefenen van nieuws controleren dan niet zo doen dat het ook nog maatschappelijk nuttig is?

Alles is groter in de VS

Het is onmiskenbaar dat het probleem in de Verenigde Staten groter is. Burger: ‘Ik denk dat dat komt omdat het een veel groter land is, met veel meer inwoners waardoor het potentiële publiek ook groter is.’

Lees het uitvoerige interview met Peter Burger en Alexander Pleijter over het onderwerp in Mare

En ook:

(CH)