Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English
Marshmallow test

Zelfbeheersing trainen bij kinderen

Wat gebeurt er met kinderen wanneer je ze traint om zich te beheersen? Om dit te onderzoeken heeft Niko Steinbeis een grote Europese subsidie binnengehaald. Nieuw in onderzoek naar zelfbeheersing is de doelgroep, een individuele trainingsaanpak en het kinderbrein in de scanner.

Trainingsprikkels

Kunnen we zelfbeheersing bij kinderen trainen? Dat interesseert de Leidse ontwikkelingspsycholoog Steinbeis. De leeftijdscategorie 5-10 jaar is belangrijk, omdat de hersenen van kinderen in deze leeftijd veel flexibeler zijn dan bij volwassenen. Steinbeis: ‘Welke kinderen hebben het meeste baat bij een training, jonge of juist wat oudere kinderen? Hoelang duurt het trainingseffect?’ Zelfbeheersing trainen bij kinderen is niet eerder onderzocht, afgezien van een studie met onvoldoende sterke trainingsprikkels. Die prikkel wil Steinbeis juist afstemmen op de kinderen persoonlijk. Want een trainingsprikkel moet hoog genoeg zijn om vooruitgang te boeken. No pain, no gain. ‘Boeken we meer resultaat naarmate we eerder beginnen met trainen van zelfbeheersing’, vraagt Steinbeis zich af.

Kinderbrein in de scanner

De combinatie met hersenwetenschap maakt Steinbeis onderzoek naar zelfbeheersing bijzonder. Hij wil in de MRI-scanner kijken naar de hersenen en het effect van training op de structuur en functie van het kinderbrein. Want wie hebben het meeste baat bij een training? Steinbeis: ‘Door erachter te komen welke kinderen meer vooruitgang boeken dan anderen, kunnen we uiteindelijk belangrijke aanknopingspunten bieden voor interventies in het dagelijks leven. Interessant is dan om te kijken naar de betekenis van deze training voor andere terreinen, bijvoorbeeld of je bereid bent om te delen. Want daarvoor is ook zelfbeheersing nodig, naast het vermogen om je in een ander in te leven.’

Toekomstvoorspeller

Zelfbeheersing is van invloed op je persoonlijke relaties, op de maatschappij en ook de economie. Naar zelfbeheersing is al eerder onderzoek gedaan over een langere periode.  Zo blijkt een belangrijke voorspeller voor maatschappelijk succes iemands gedrag in het zogeheten Marshmallowonderzoek. Eet de proefpersoon direct de marshmallow op of beheerst die zich, met  als beloning een extra marshmallow in het vooruitzicht? De keuze van de proefpersoon voor al dan niet zichzelf beheersen blijkt van grote invloed op succes op allerlei gebieden, zowel academisch als sociaal en ook de mentale en fysieke gezondheid.

Nieuwe onderzoeksgroep

De Duitser Steinbeis werkt sinds een jaar bij Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Leiden. Hij maakt deel uit van het Brain and Development Lab dat naar zijn mening  tot de beste onderzoeklabs van Europa behoort. Een ERC Starting Grant binnenhalen is een goeie zet voor jonge onderzoekers die maximaal  7 jaar eerder zijn gepromoveerd. Met 1, 5 miljoen euro kan hij voor vijf  jaar twee promovendi en een postdoc aantrekken voor zijn eigen onderzoeksgroep. Daarmee bekijkt hij het korte termijneffect van een training op de deelnemende kinderen na 8 weken en het langere termijneffect. Voor de planning van het onderzoek schat hij een jaar in, een jaar voor data verzamelen, daarna de data analyseren en natuurlijk meerdere artikelen publiceren voor wetenschappelijke tijdschriften en vakbladen in Nederland.

Foto banner: Northeastern Magazine