Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Schuldenwetgeving moet totaal anders

In 1998 is de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) in werking getreden, die debiteuren met teveel schulden uitzicht biedt op een schone lei. De meeste burgers verzanden in het minnelijk traject bij de gemeente. De omvangrijke schuldenproblematiek vraagt juist om een ruimhartiger vergeving van schulden. In zijn afscheidscollege pleit professor Nick Huls voor een nieuw stelsel.

Wat zijn de problemen?

  • De latere wetgeving is complex en zit vol tegenstrijdigheden
  • De overheid houdt zich niet aan de wettelijke beslagvrije voet, dringt voor bevoordeelt zichzelf
  • De toegang tot de WSNP kent te veel onnodige hindernissen
  • Beschermingsbewind is een kostbaar en ineffectief alternatief traject geworden
  • Het minnelijk traject van de gemeenten werkt traag en biedt onvoldoende duurzame oplossingen
  • De Rijksincassovisie van Jette Klijnsma beperkt zich ten onrechte tot publieke schulden
  • Door marktwerking bij deurwaarders is de incasso van schulden verhard.

Een nieuwe benadering

Onder de titel ‘Vergeef ons vaker onze schulden: naar een schone lei 2.0’ bepleit Professor Nick Huls voor een nieuw stelsel.

In Zweden wordt de incasso van schulden niet door deurwaarders maar door een overheidsorgaan (de KFM) uitgevoerd. De KFM coördineert beslagen, ontruiming e.d. Hierdoor worden oplopende incassokosten voorkomen en komt de debiteur niet dieper in de schulden. Verder deelt de overheid in Zweden gewoon mee met de private schuldeisers. Wat veel eerlijker is. In Engeland worden marktconforme oplossingen beproefd.  Innovatieve non profit schuldhulpverleners helpen veel meer debiteuren door telefonisch advies en via internet. Zij zijn zo betrouwbaar dat crediteuren bereid zijn hen te betalen (fair share beginsel).

Professor Huls stelt voor deze twee benaderingen te gebruiken voor een nieuw Nederlands stelsel, dat eerlijker is voor alle crediteuren en dat waarin veel meer mensen uitzicht hebben op een schone lei.

Het Bureau Schulddienstverlening

Het advies is om een nieuw publiekrechtelijk orgaan op te zetten, het Bureau Schulddienstverlening (BSD). Dit bureau wordt de centrale instantie voor incasso èn hulpverlening:  

  • Deurwaarders en overheidscrediteuren (CJIB, Belastingdienst, DUO,  UWV, SVB etc.) hebben geen beslagbevoegdheden meer en ook geen voorkeurspositie.  De rechter komt alleen in beeld als de debiteur een inhoudelijk verweer voert.
  • BSD is ook verantwoordelijk voor de hulpverlening als de debiteur in een problematische schuldsituatie verkeert, en BSD heeft de bevoegdheid om regelingen op te leggen aan alle crediteuren.
  • BSD is goed bereikbaar voor de burgers, zowel fysiek als online. De incasso heeft een menselijk gezicht en de hulpverlening is. Informatie over de debiteur wordt gedeeld in een Register en opgeslagen in een elektronische schuldendossier.

Zo worden twee vliegen in één klap geslagen: de incasso van schulden wordt eerlijker en goedkoper en de schuldhulpverlening wordt zakelijker en effectiever.

Interesse? Meld je aan via het formulier om aanwezig te zien bij het afscheidscollege.