Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

De 'juiste' manier van opvoeden?

Als je op zoek gaat naar informatie over het verzorgen en opvoeden van kinderen, dan zijn de adviezen vaak tegenstrijdig. Hoe komt dat eigenlijk en waar zijn deze adviezen op gebaseerd?

De borst of toch de fles?

Waar we nu bijvoorbeeld kiezen tussen borstvoeding of flesvoeding, blijkt dat het gebruik van zoogmoeders of minnen vroeger wijd verspreid was. Men kon een min bij zich in huis nemen, langs laten komen, of het kind bij haar uitbesteden. Ook prinses Wilhelmina werd in 1890 nog gevoed door een min. Pas rond 1900 verdween het verschijnsel van de min in West Europa. Hoewel het hier nu bij niemand meer opkomt een min in dienst te nemen, bestaan tegen het gebruik van een zoogster geen medische of psychologische bezwaren.

Zindelijkheidstraining

Ideeën over zindelijkheidstraining blijken bij een cultuur-historische benadering ook zeer tijd- en plaatsgebonden. Waar nu in West-Europa verkondigd wordt dat zindelijkheidstraining pas ergens tussen het tweede en derde levensjaar begonnen kan worden, zien we dat zindelijkheid hier nog niet zo lang geleden op veel vroegere leeftijd bereikt werd. 

In delen van Afrika begint men al met twee à drie weken met zindelijkheidstraining en is het kind ruim voor het eerste jaar zindelijk.

Waar slaapt de baby?

Kijken we naar de slaapplaats van kinderen dan zien we dat wat gangbaar is in West-Europa, de baby in een wiegje in een eigen kamertje laten slapen, door andere culturen als barbaars wordt gezien. Daar is geen andere slaapplek voor de baby denkbaar dan bij de moeder in bed. Waar in Noord-Amerika samen slapen van moeder en kind sterk wordt afgeraden wegens het vermeende gevaar van wiegendood, komt in Japan wiegendood nauwelijks voor en slapen vrijwel alle baby's bij hun moeders. Blijkbaar spelen andere factoren dan alleen het samen slapen een rol.

Kortom, het blijkt dat wat hier en nu voor evident waar wordt gehouden in andere tijden als volstrekt onzinnig werd beschouwd en in andere culturen niet geaccepteerd wordt. De bestaande westerse aanpak is, met andere woorden, conventioneel en niet zaligmakend. Samen met de experimentele benadering vormen onze eigen geschiedenis en de ervaringen van andere culturen een belangrijke bron van kennis van het verschijnsel opvoeding.

Week van de Opvoeding

Week van de Opvoeding: 5 t/m 11 oktober
Week van de Opvoeding: 5 t/m 11 oktober

De Week van de Opvoeding - 5 t/m 11 oktober 2015 - draait om ontmoeting en uitwisseling tussen ouders, medeopvoeders, kinderen en jongeren. Daarbij staat een positieve benadering voorop. In 2015 wordt deze Week van de Opvoeding voor de vijfde keer georganiseerd. Het motto van dit jaar is "Geef me de vijf!".

Lees meer over de Week van de Opvoeding