Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Jane Goodall in Hortus bij meet & greet

Primatoloog Jane Goodall bracht op 21 mei een bezoek aan de Hortus botanicus voor een ‘meet & greet’. De wereldberoemde onderzoeker en natuurbeschermer nam een naar haar vernoemde orchidee in ontvangst en vroeg daarbij aandacht voor de bescherming van planten. ‘We moeten nadenken over wat het bos voor ons doet.’

Eigen orchidee

‘Planten verdwijnen snel en misschien wel voor altijd’, begon kaschef Rogier van Vugt. ‘Jane weet dat we dit te boven kunnen komen. Zij verspreidt hoop.’ Vervolgens overhandigde hij Goodall de naar haar genoemde orchidee Dendrobium goodallianum. Wetenschappers van Naturalis Biodiversity Center en de Hortus Botanicus ontdekten de plant in 2013 in Papoea-Nieuw-Guinea. Goodall sprak haar dank uit voor de vernoeming. ‘Er is eerder een plant naar mij vernoemd, een roos, maar dat is een gecultiveerde plant. Deze orchidee is wild, en dat maakt de vernoeming nog indrukwekkender’, grapte ze.

Zaden van hoop

De inmiddels 81-jarige Goodall startte haar carrière als chimpanseeonderzoeker. Tegenwoordig besteedt ze al haar tijd en energie aan natuurbescherming. Ze schrijft boeken en reist zo’n 300 dagen per jaar de wereld over om lezingen te geven en mensen te ontmoeten. In de hortus vertelde ze over haar nieuwste boek ‘Seeds of Hope: Wisdom and Wonder from the World of Plants. Goodall, die een paar minuten na aanvang vroeg om een bierkrat om op te staan omdat ze de achterste van de ongeveer vijftig mensen die een kaartje konden kopen ook wilde zien, schreef dit boek met medewerking van Van Vugt. Ze benadrukt in het boek het belang van planten en bomen. ‘We moeten nadenken over wat het bos voor ons doet.’

Natuur heelt trauma

‘Planten houden de aarde gezond door koolstofdioxide uit de lucht te halen en dit om te zetten in zuurstof, vervolgde ze. ‘De natuur heeft ook op psychisch gebied een helende werking. Er zijn verhalen bekend van mensen die door een oorlogstrauma niet meer spraken, en pas toen ze in de natuur waren weer woorden vonden. Het is daarom zo jammer dat jongeren steeds verder van de natuur staan. Maar we kunnen dit veranderen. Botanische tuinen spelen hierin een grote rol.’

Jane Goodall Instituut

De Hortus botanicus organiseerde de meet & greet samen met het Jane Goodall Instituut, dat in 1998 werd opgericht. Wereldwijd bestaan 27 vestigingen van dit instituut. Het zet zich in voor het natuurbescherming, zoals het behoud van mensapen in hun natuurlijke omgeving in Afrika. De opbrengst van de middag (een te betalen lunch en boeken en andere spullen over chimpansees) gaat naar het instituut.

Baanbrekend onderzoek

Jane Goodall begon in 1960 op 26-jarige leeftijd met haar onderzoek naar chimpansees in Gombe, Tanzania. Jarenlang leefde ze samen met de dieren. De Britse overheid was aanvankelijk fel tegen het idee dat een jonge vrouw alleen bij wilde dieren in Afrika ging leven, maar ging overstag toen Goodall’s moeder Vanne besloot mee te gaan. Goodall ontdekte onder meer dat chimpansees werktuigen gebruiken en maken. Ze steken bijvoorbeeld takjes in termietenheuvels om termieten te vangen. Een baanbrekende ontdekking, want tot dan toe dacht werd aangenomen dat alleen mensen gereedschappen gebruikten.