Universiteit Leiden

nl en

Serie

Bert van Selm-lezing

De Bert van Selm-lezing is vernoemd naar neerlandicus, boekhistoricus en bibliograaf Bert van Selm (1945-1991), die tot zijn vroegtijdige dood werkzaam was in Leiden.

Wie was Bert van Selm?

Na zijn middelbare schooltijd aan de Europese school in Luxemburg studeerde Van Selm tussen 1964 en 1970 Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universteit van Amsterdam. Tijdens deze studie raakte hij onder de bekoring van geleerden als W.Gs Hellinga en H. de la Fontaine Verweij die hem inwijdden in de neo-filologie, de analytische bibliografie en de wetenschap van het boek. Hij was enige tijd student-assistent van Hellinga voor wie hij onder meer werkte aan het samenstellen van een overzicht van Nederlandse boekveilingen tot 1800. Hij studeerde af op Bronnen voor de kennis van leven en werken van Peeter Heyns (1970), waarin hij boekgeschiedenis, bibliografie en neerlandistiek met elkaar combineerde. 

Kort na zijn afstuderen trad hij in 1971 in dienst als bibliograaf bij de Vakgroep Nederlandse taal- en letterkunde van de Rijksuniversiteit Leiden, alwaar hij vanuit het niets een vakgroepsboekerij opbouwde. Aan deze Leidse vakgroep bleef hij de rest van zijn leven verbonden, aanvankelijk als vakgroepsbibliograaf, maar al heel snel functioneerde hij als universitair docent, en sinds 1988 als hoofddocent. Met name colleges op het gebied van de heuristiek van de neerlandistiek en de boekwetenschap behoorden tot zijn specialismen. In 1987 promoveerde hij cum laude op Een menighte treffelijcke boecken. Nederlandse boekhandelscatalogi in het begin van de zeventiende eeuw. Hij aanvaardde in december 1989 aan zijn alma mater een bijzonder hoogleraarschap in de geschiedenis van de boekhandel en uitgeverij vanwege de Dr. P.A. Tiele Stichting. Een van zijn laatste wapenfeiten betrof zijn Dankwoord, uitgesproken op 6 februari 1991 in de Koninklijke Bibliotheek, toen hij er voor zijn proefschrift de prestigieuze Menno Hertzberger-prijs ontving, een driejaarlijkse onderscheiding voor exceptioneel bibliografisch werk. Hoewel Van Selm door zijn vroegtijdige dood nimmer aan het uitspreken van een oratie is toegekomen, is zijn werk te beschouwen als één voortdurende programmatische beginselverklaring, waarin onmiskenbaar het systematisch bronnenonderzoek, de filologische nauwgezetheid en de bestudering van het (Nederlandse) boek in de context van zijn tijd als leitmotiven doorklinken. 

Bert van Selm was getrouwd met Maja Ascher. Uit dit huwelijk zijn twee dochters geboren.

Berry Dongelmans

U kunt de Bert van Selm-lezing steunen door abonnee te worden.

De Bert van Selm-commissie bestaat uit Prof. dr. Wim van Anrooij, dr. Rick Honings en Evelien Engele (studentlid). 

U kunt de Bert van Selm-lezing steunen door abonnee te worden. 

Indien u dat wilt, kunt u dit kenbaar maken door bij uw bestelling het woord ‘abonnee’ te vermelden. U krijgt dan met ingang van dit jaar automatisch elk jaar een uitnodiging voor de lezing toegestuurd en u verzekert zich van een exemplaar van de gedrukte tekst, tegen voordeelprijs (€ 10 euro i.p.v.  € 11,50). Uw exemplaar ligt op de dag van de lezing  klaar of wordt u nadien toegezonden. 

Meer informatie of aanmeldenr.a.m.honings@hum.leidenuniv.nl

De Bert van Selm-lezing is een initiatief van de Opleiding Nederlandse taal en cultuur van de Universiteit Leiden en wordt gesponsord door: 

  • de Prof. Mr. Herman de La Fontaine Verwey Stichting (Amsterdam); 
  • de Dr. P.A. Tiele-Stichting (Den Haag); 
  • de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (Leiden); 
  • Gerard Post van der Molen (Ruurlo); 
  • Drukkerij Mostert en Van Onderen! (Leiden).

De Bert van Selm-lezing wordt sinds 1992 jaarlijks georganiseerd ter nagedachtenis van de boekhistoricus Bert van Selm († 17 april 1991). De lezing is een initiatief van de opleiding Nederlandse Taal en Cultuur van de Universiteit Leiden. Exemplaren van voorgaande lezingen kunnen hier worden besteld.

Hieronder volgt een overzicht van alle voorgaande lezingen. Exemplaren van eerdere lezingen kunnen worden besteld door het vermelde bedrag (of een veelvoud daarvan) over te maken op IBAN NL77INGB0003881447 van de Stichting Neerlandistiek Leiden, Postbus 9515, 2300 RA Leiden, o.v.v. de betreffende titel. Gelieve bij uw betaling op de overschrijving uw naam en adres te vermelden. 

Let op: een aantal titels is inmiddels uitverkocht!

Gerard Post van der Molen, De magie van margedrukken. Veertig jaar Stichting Drukwerk in de Marge (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2015). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 200 exemplaren [uitverkocht]

Frans R.E. Blom, Pennen in beweging. Reizen in de Nederlandse literatuur. (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2014). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet.

Oplage: 200 exemplaren. [uitverkocht]

22. Jaap Goedegebuure, De verboden vrucht. Over het lezen en herlezen (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2013). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. € 10,00

21. Riet Schenkeveld-van der Dussen, Op jacht naar de gezwinde grijsaard. Een verkenning van Nederlandse bloemlezingen en hun betekenis voor de canonvorming van de zeventiende eeuw tot heden (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2012). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. [uitverkocht]

 

 

20. Arnold Heumakers, Tussen missie en media. De plaats van de literatuur in de wereld van de massamedia (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2011). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. € 10,00  


 

 

 

19. Frank Willaert, De ruimte van het boek. Literaire regio's in de Lage Landen tijdens de Middeleeuwen (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2010). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. [uitverkocht] 

 

18. Ewoud Sanders: De reïncarnatie van het boek. In zeven stappen een eigen digitale bibliotheek (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2009). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. [uitverkocht]
 

17. Arnon Grunberg: De dood en de verkoop. Over de oorlog die handel in boeken heet (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2008). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. [uitverkocht]

16. Werner Waterschoot: Naar eigen smaak. Individualisering van het gedrukte boek in de zestiende en zeventiende eeuw (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden 2007). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren.  [uitverkocht]  

Bekroond in Mooi Marginaal 3 (2006-2007): tweejaarlijkse bekroning van de mooiste Nederlandse en Vlaamse bibliofiele en marginale uitgaven.

15. Jeroen Salman: ‘Zijn Marsie, en zijn stok, aanschouwer sta wat stil’. Ontmoetingen met rondtrekkende boekverkopers (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2006). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. [uitverkocht]

14. Laurens van Krevelen: Het boek is van de schrijver. Over de rol van de auteur in de ontwikkeling van het boek (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2005). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. € 5,00

13. W.P. Gerritsen: Boethius en de tweede revolutie van het boek (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2004). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren. € 5,00  

Bekroond in Mooi Marginaal 2 (2004-2005): tweejaarlijkse bekroning van de mooiste Nederlandse en Vlaamse bibliofiele en marginale uitgaven.  

12. Piet Verkruijsse: Plaatjes kijken. Raadsels rond illustraties in oude boeken (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2003). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet.

Oplage: 250 exemplaren. [uitverkocht]

11. Berry Dongelmans: Lezen in romans (Leiden: Stichting Neerlandistiek Leiden, 2002). In samenwerking met margedrukker De Ammoniet. 

Oplage: 250 exemplaren.  [uitverkocht] 
 

10. Kees Fens: In het begin was de bijbel. Boeken uit eigen kast (Amsterdam: De Buitenkant, 2001). 

Oplage: 500 exemplaren.  € 5,00

9.  Peter van Zonneveld: De tuin van de Indische Romantiek (Amsterdam: De Buitenkant, 2000). 

Oplage: 500 exemplaren. € 5,00

8.  Orlanda S.H. Lie: Vrouwengeheimen. Geneeskunst en beeldvorming in de Middelnederlandse artesliteratuur (Amsterdam: De Buitenkant, 1999). 

Oplage: 500 exemplaren. [uitverkocht]

7.  K. Porteman: Symbolische boekwetenschap of twee vliegen in één klap (Amsterdam: De Buitenkant, 1998). 

Oplage: 500 exemplaren. € 5,00

6.  P.J. Buijnsters: Het Nederlandse antiquariaat tijdens de Tweede Wereldoorlog(Amsterdam: De Buitenkant, 1997). 

Oplage: 500 exemplaren. € 5,00

5.  Marita Mathijsen: Gij zult niet lezen. De geschiedenis van een gedoogproces(Amsterdam: De Buitenkant, 1996). 

Oplage: 500 exemplaren. [uitverkocht]

4.  Cor van Bree: Lotgevallen van de Codex Argenteus. De wisselende waarde van een handschrift  (Amsterdam: De Buitenkant, 1995). 

Oplage: 500 exemplaren. [uitverkocht]

3.  Fons van Buuren: Levenslessen van Cato. Het verhaal van een schoolboek(Amsterdam: De Buitenkant, 1994). 

Oplage: 500 exemplaren. € 5,00

2.  Frans A. Janssen: Genomineerd voor de best verzorgde boeken van het jaar 1512(Amsterdam: De Buitenkant, 1993). 

Oplage: 500 exemplaren. € 5,00

1.  Anton Korteweg: Voor Mies, van Maarten. Exemplaren met opdracht, een verkenning(Amsterdam: De Buitenkant, 1992). 

Oplage: 500 exemplaren. € 5,00

Bijzondere jubileumuitgave

•   Bert van Selm-lezing 1 t/m 5 in een luxe cassette. € 20,-