Promotie
Invasive aspergillosis: burden of disease, management and surveillance
- R. van Grootveld
- Datum
- dinsdag 6 oktober 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. M.G.J. de Boer
- Prof.dr. E.J. Kuijper
- dr. M.T. van der Beek
Samenvatting
Invasieve aspergillose (IA) is een ernstige longinfectie veroorzaakt door de veelvoorkomende schimmel Aspergillus. Hoewel gezonde mensen dagelijks schimmelsporen inademen zonder ziek te worden, lopen kwetsbare patiënten (zoals mensen met leukemie of COVID-19 opgenomen op de intensive care - een nieuw risicogroep) risico op deze infectie. Naar verwachting zal deze risicogroep alleen maar toenemen door meer gebruik van afweeronderdrukkende medicijnen. Het stellen van de diagnose is complex en de behandeling wordt bemoeilijkt door toenemende schimmelresistentie uit de landbouw. Dit onderzoek onderzocht de ziektelast, de doeltreffendheid van diagnostiek en behandeling, en de mogelijkheden van ziektesurveillance.
De ziektelast is in kaart gebracht bij patiënten met COVID-19 door vrijwel direct aan het begin van de pandemie te starten met screening naar Aspergillus d.m.v. het afnemen van luchtwegmonsters voor schimmelkweek en PCR. Van de patiënten opgenomen met COVID-19 op de intensive care ontwikkelde 14% IA en de sterfte in deze groep was groter dan in patiënten zonder IA. Tweewekelijkse screening bleek een haalbare en snelle manier om patiënten te monitoren en om te bepalen welke patiënten invasieve testen moesten ondergaan om een infectie aan te tonen.
Daarnaast is aangetoond dat het in een regio met hoge lokale resistentiepercentages – bij bepaalde patiënten – veilig was om te starten met een enkel antischimmelmiddel i.p.v. zwaardere combinatietherapie, wat onnodige bijwerkingen vermindert.
Tot slot is aangetoond dat ziektesurveillance effectief kan verlopen door testuitslagen en beperkte klinische informatie uit het elektronisch patiëntendossier te verzamelen.
Dit onderzoek laat zien dat gerichte screening en surveillance essentieel zijn voor het in kaart brengen van de ziektelast en om risicogroepen te identificeren. De eerste stappen naar effectieve ziektesurveillance zijn gezet, wat bijdraagt aan een doelgerichtere aanpak van IA.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211