Wetenschappelijke achtergrond

Gelijke kansen in het hoger onderwijs beteken dat studenten met verschillende manieren van denken en leren daadwerkelijk tot hun recht kunnen komen. Dat is niet alleen een kwestie van rechtvaardigheid, maar ook van kwaliteit: onderwijs dat beter aansluit bij diversiteit benut meer talent en levert betere uitkomsten op, voor studenten én samenleving.

ADHD bij universitaire studenten

In Nederland is Attention Deficit Hyperactivity Disorder een veelvoorkomende vorm van neurodiversiteit onder studenten. Ongeveer 8% heeft een officiële diagnose, terwijl een grotere groep studeerproblemen ervaart die samenhangen met aandacht en concentratie. ADHD wordt gekenmerkt door verschillen in aandachtsregulatie, impulsiviteit en activiteitsniveau. Deze kenmerken zijn onderdeel van normale menselijke variatie, maar kunnen in een onderwijscontext specifieke uitdagingen opleveren. Met name onderwijs dat sterk afhankelijk is van zelforganisatie, langdurige concentratie en tijdsdruk sluit niet altijd goed aan bij deze diversiteit.

Onderzoek laat zien dat studenten met ADHD gemiddeld vaker studievertraging oplopen, meer stress ervaren en vaker uitvallen. Dit heeft gevolgen voor hun studie-ervaring en loopbaanontwikkeling, maar vraagt met de huidige onderwijsinrichting ook extra inzet van docenten en ondersteunende diensten. De vraag is daarom niet alleen hoe individuele studenten geholpen kunnen worden, maar ook hoe het onderwijs beter kan aansluiten bij een diverse studentenpopulatie.

Focus op voorzieningen

Een bruikbaar denkkader hierbij is het Disability Creation Process (DCP)-model. Dit model benadrukt dat studeren niet alleen wordt bepaald door individuele kenmerken, maar vooral door de wisselwerking tussen student en leeromgeving. Vanuit dit perspectief verschuift de aandacht van ‘tekorten’ naar de vraag hoe onderwijscontexten deelname en leren kunnen ondersteunen.

In de praktijk wordt vaak gewerkt met voorzieningen zoals extra tentamentijd. Dit is de meest gebruikte maatregel voor studenten met ADHD, maar het is nog onvoldoende onderzocht of deze voorziening daadwerkelijk zorgt voor voldoende gelijke beoordelingskansen. Tegelijkertijd is er beperkte kennis over hoe onderwijsontwerp en didactiek structureel inclusiever kunnen worden ingericht. Deze vragen worden extra relevant nu het hoger onderwijs sterk verandert, onder invloed van digitalisering, internationalisering en nieuwe technologieën zoals artificiële intelligentie. Juist daarom is het belangrijk om ondersteuningsmaatregelen en onderwijspraktijken systematisch te onderzoeken: wat helpt deze groep studenten binnen de onderwijscontext?

Onderzoeksdoelstellingen

Dit onderzoeksproject richt zich op het verbeteren van onderwijskansen voor studenten met ADHD in het hoger onderwijs. We werken aan twee centrale doelen:

1. Het in kaart brengen van de uitdagingen van studenten met ADHD en de effectiviteit beoordelen van extra tijd tijdens academische tentamens.
2. Nieuwe methoden onderzoeken die de unieke uitdagingen van studenten met ADHD aansnijden in de huidige onderwijsomgeving, inclusief training voor docenten, zelfregulerende leergroepen en AI-gedreven audio-leermodules.

Studieopzet en methoden

Dit project is verdeeld in twee sub-projecten:

• Project 1: Onderzoekt de uitdagingen van studenten met ADHD in het hoger onderwijs en evalueert in hoeverre extra tentamentijd voor verschillende studenten daadwerkelijk effectief is.
• Project 2: Verkent innovatieve manieren om onderwijs inclusiever te maken, waaronder trainingen voor docenten, ondersteuning bij het maken van grote opdrachten zoals theses en AI-ondersteunde audiomodules voor studeren.

Strategische prioriteiten

Open Science, Interdisciplinariteit, Translationeel, Erkennen en Waarderen

 

• academische gelijkheid
• adhd
• extra tijd tentamens
• hoger onderwijs
• kunstmatige intelligentie
• neurodiversiteit
• stigma
• stress
• voorzieningen
• zelfregulerend leren

Delen op Facebook Delen via Bluesky Delen op LinkedIn Delen via WhatsApp Delen via Mastodon