Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Proefschrift

Leidende motieven bij decentralisatie

Met regelmaat laait de roep om staatsrechtelijke en bestuurlijke vernieuwing op. Dit soort ruilbewegingen en discussies zijn echter van alle tijden.

Auteur Laurens Raijmakers
Datum
Links Leiden University Repository

Met regelmaat laait de roep om staatsrechtelijke en bestuurlijke vernieuwing op. Een recente voorbeeld is het initiatief vanuit de Eerste Kamer om een staatscommissie in te stellen die onderzoek doet naar het parlementaire stelsel. Een ander recent voorbeeld is het idee van een prominente fractievoorzitter in de Tweede Kamer om de herziening van het belastingstelsel te koppelen aan de herziening van het Huis van Thorbecke. Raijmakers laat in zijn proefschrift “Leidende motieven bij decentralisatie; Discours, doelstelling en daad in het Huis van Thorbecke” zien dat dit soort ruilbewegingen en discussies van alle tijden zijn.

Lust of last?

Is dat Huis een lust of een last voor ons staatsbestel? Vertrekpunt van dit proefschrift is de grondwetsherziening van 1848. Aan de staatsman die deze herziening tot stand bracht is anderhalve eeuw later de metafoor het Huis van Thorbecke ontleend. De auteur laat zien dat deze metafoor niet, zoals velen menen, bijdraagt aan de blokkade in het debat over bestuurlijke vernieuwing maar juist een zinnebeeld is voor de staatkundige taaiheid of stevigheid van het Nederlandse bestuurlijke stelsel.

Elke keer weer leiden de debatten over het Huis van Thorbecke tot herbevestiging van de door Thorbecke ontworpen hoofdstructuur van onze Nederlandse staat. Dat legt Laurens Raijmakers bloot in zijn proefschrift. Raijmakers laat zien dat staatkundige zwaarwichtigheid in schril contrast staat met de pragmatiek van de politiek van alle dag. Een verdienste van Thorbecke?