Van dystopie tot vervalsing: Kiem-beurs maakt vernieuwend interdisciplinair onderzoek mogelijk

15 juni 2026 tekst: Jan Joost Aten beeld: Rob Dorresteijn

Tijdens een feestelijke bijeenkomst ontvingen 26 projecten een Kiem-beurs 2026 – 2027 van 10.000 euro. Maar liefst 108 interfacultaire teams van de Universiteit Leiden dienden een innovatief idee in voor de Kiem-beurs, die voor de laatste keer werd uitgereikt.

Het blijft gek, hoe iets zo klein als een bingoballetje zulke grote gevolgen kan hebben. Onder luid geroffel draaide op donderdagmiddag 11 juni voor de allerlaatste keer de Kiem-bingomolen. Met die molen werden 26 beurzen van 10.000 euro uitgereikt voor interdisciplinaire initiatieven op gebied van onderzoek, onderwijs en organisatie. Zo stimuleert de Universiteit Leiden nieuwe, innovatieve interfacultaire samenwerkingen tussen onderzoekers, docenten en ondersteunende staf.

Nagelbijtend spannend

Dit jaar dienden 108 teams, verbonden aan minstens twee faculteiten, een ontvankelijke aanvraag in voor een Kiem-beurs. Dat is een record. De beschikbare beurzen werden per loting toegekend. In een nagelbijtend spannende live sessie rolden 26 balletjes uit een bingomolen (er was één extra beurs te vergeven omdat een project uit vorig jaar door onvoorziene omstandigheden moest stoppen). De ‘winnende’ projecten gaan in interfacultaire teams werken aan ingewikkelde vraagstukken, vaak met maatschappelijke impact. Zo gaat een interfacultaire samenwerking tussen Geesteswetenschappen en Sociale Wetenschappen kijken naar de vraag waarom jongvolwassen lezers zich zo aangetrokken voelen door dystopie, en wat die literatuur doet met hun belevingswereld. Psychologen en medici gaan kijken naar de mogelijkheden van een muziekgame om de revalidatie na een beroerte te verbeteren. Economen en psychologen willen samen meer kijken naar kansenongelijkheid, onder meer om beleid op dit gebied te ondersteunen. En een interfacultaire team van Geesteswetenschappen en LUC The Hague gaat een interdisciplinair netwerk opzetten voor onderzoek naar vervalsingen van teksten, beelden en objecten. Alle ingelote projecten hebben een looptijd van maximaal één jaar.

Dit is het volledige overzicht van de winnende projecten.

Interfacultaire samenwerking

De interfacultaire samenwerking binnen de Universiteit Leiden stopt uiteraard niet met het verdwijnen van de Kiem-beurs. De komende jaren wordt er veel geïnvesteerd in vijftien interfacultaire onderzoeksthema’s, waarmee de universiteit zich nadrukkelijker wil profileren.

Veel vertegenwoordigers van de projectgroepen waren aanwezig bij de trekking

Over de Kiem-beurs

Via de Kiem-beurs wilde de Universiteit Leiden interdisciplinair werk bevorderen, zowel op gebied van onderzoek en onderwijs, als op gebied van ondersteuning. Daarom konden in principe alle medewerkers van de universiteit tussen 2023 en 2026 jaarlijks de beurs aanvragen, zolang er twee of meerdere faculteiten bij de aanvraag betrokken waren. Ieder jaar was er voor maximaal 25 projecten 10.000 euro beschikbaar.

De Kiem-beurs bleek een succesvol middel te zijn om interdisciplinaire samenwerkingen aan te jagen op gebied van onderzoek, onderwijs en interfacultaire organisatie. Zo kwamen talrijke nieuwe samenwerkingen binnen de Universiteit Leiden tot stand. Verscheidene initiatieven leidden tot vervolgstappen, zoals het aanvragen van een grotere onderzoeksbeurs. Diverse projecten hadden bovendien een directe maatschappelijke toepassing. Denk aan:

Op de Kiem-pagina krijg je een uitgebreider beeld van ingediende en uitgevoerde projecten.