Verwerving oudste plattegrond Nederlandse eiland Dejima in Japan
Woonhuizen, pakhuizen, waterputten, een aanmeerhaven en zelfs een paardenstalling. Het is allemaal te zien op de oudst bekende plattegrond van het eiland Dejima die door Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) is verworven. De plattegrond geeft een zeer gedetailleerd beeld van een piepkleine leefwereld op het afgesloten eiland.
De handgetekende plattegrond van de handelspost van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) is een belangrijke bron voor onderzoek naar de Japans-Nederlandse geschiedenis.
Vanwege de gekozen cookie-instellingen kunnen we deze video hier niet tonen.
Bekijk de video op de oorspronkelijke website of
Gedetailleerde plattegrond
Op de handgetekende plattegrond van 87 bij 38 cm is het waaiervormige eiland zeer gedetailleerd weergegeven. Rond de centrale straat zijn woonhuizen, pakhuizen en waterputten zichtbaar. Daarnaast zijn de aanmeerhaven, een paardenstalling en de enige brug naar het vaste land afgebeeld. De plattegrond is in ongeveer 1720 voor Japanse ambtenaren gemaakt om controle op het Nederlandse eiland en de bewoners te kunnen uitoefenen. Het is een soort kadastrale plattegrond: bij elk gebouw staat de eigenaar van het pand aangegeven en hoeveel belasting er moest worden betaald. De plattegrond is voorzien van diverse opgeplakte flapjes, waarmee de namen van deze personen zijn gewijzigd. Een indicatie dat de plattegrond gedurende langere tijd is aangepast.
Waaiervormig eiland
Dejima was een kunstmatig aangelegd waaiervormig eiland voor de kust van Nagasaki in Japan. Het eiland was ongeveer zo groot als de Dam in Amsterdam. Vanaf 1641 tot en met 1859 was Dejima een Nederlandse handelspost en was het eiland de enige locatie waar contact tussen Japan en de westerse wereld was toegestaan. Alle andere westerse mogendheden was de toegang tot Japan geheel ontzegd. De Nederlanders leefden op Dejima onder strenge beperkingen. Er mocht maar een klein aantal van hen op het eiland verblijven - hooguit twintig man - en ze mochten het eiland vrijwel niet verlaten. Op Dejima werkten daarnaast ongeveer 270 Japanners waaronder vertalers, leveranciers van voedsel, koks, bedienden, brandwachten, poortwachters, dragers en courtisanes.
Collectie kaarten en atlassen
De handgetekende plattegrond van Dejima is een prachtige aanvulling op de rijke collectie Japanse handschriften, gedrukte werken, kaarten en atlassen van de UB Leiden. Een gedetailleerde plattegrond van Dejima zoals deze ontbrak nog in de collectie. De aanschaf van de plattegrond is mogelijk gemaakt door een anonieme particuliere schenking aan het Leids Universiteits Fonds.