Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Rituele objecten op Bali

Balinezen erkennen dat zij deel uitmaken van​ en verbonden zijn met een kosmische structuur die groter is dan alleen de zichtbare wereld. Het onderwerp van deze studie, de lamak, is hiervan een symbool. Promotie van Francine Brinkgreve op 21 september 2016.

Lamak

Een lamak is een langwerpige ‘loper’, gemaakt van palmblad en versierd met motieven die de bronnen en de continuïteit van het leven symboliseren. Een lamak dient als basis voor offers en als versiering voor offeraltaren en moet voor ieder ritueel opnieuw worden gemaakt. Dankzij een lamak worden offers gezien door goden en voorouders en kan een ritueel succesvol zijn.

Het zijn vooral vrouwen die door het maken van palmblad lamak, steeds weer opnieuw, de relaties met de onzichtbare wereld onderhouden. Ondanks veranderingen in motieven, materialen, productiewijzen en technieken is de lamak in de afgelopen 35 jaar niet essentieel veranderd, omdat haar rol als mediator tussen hemel en aarde gelijk is gebleven.

Veerkracht

Hoewel massatoerisme en verstedelijking steeds verder toenemen, blijkt de Balinese cultuur toch zeer veerkrachtig te zijn. Want ondanks gebrek aan tijd en schaarste van natuurlijke materialen vinden Balinezen steeds weer nieuwe oplossingen om de onmisbare, vergankelijke lamak te kunnen blijven maken en gebruiken.

35 jaar

De resultaten van dit onderzoek zijn verkregen door antropologisch veldwerk op Bali; door het observeren en fotograferen van de vervaardiging en het gebruik van lamak in talloze rituelen, en door het interviewen van lamak makers en rituele specialisten over een periode van 35 jaar.

Volledige tekst samenvatting proefschrift Francine Brinkgreve.