Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Grondstofjutters: hergebruik van grondstoffen en gratis appeltaart

"Veel mensen nemen al afval mee op hun strandwandeling. Maar niet voor iedereen is dit vanzelfsprekend." Daarom bedachten Leidse antropologen Floor Hendriks en Noortje Schrauwen een aanpak waarbij wandelaars worden verleid met een handige tas, het vooruitzicht dat er nieuwe producten van worden gemaakt...en taart!

Het circulaire strand van Katwijk

© Sean van der Steen
© Sean van der Steen

Internationaal staan we als Nederland al goed op de kaart als het gaat om onderzoek en het onder de aandacht brengen van het gevaar van ons rondslingerende afval. Denk aan de Plastic Soup Foundation en The Ocean Cleanup. Maar ook op lokaal gebied is er actie nodig. Op onze Nederlandse stranden spoelt er heel wat afval aan: bij een inventarisatie op 100 meter strand worden gemiddeld 400 afvalitems gevonden. Voor de gehele Nederlandse kust komt dat neer op ruim 1,3 miljoen stuks afval.

Floor Hendriks, Onderwijs- en Onderzoeksassistent bij het instituut Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie, en alumna Noortje Schrauwen startten daarom het initiatief Grondstofjutters - Het Circulaire Strand. Strandwandelaars in Katwijk krijgen een juttas mee, waarin ze het afval kunnen verzamelen dat ze onderweg tegenkomen. Bij terugkomst leveren ze de tas weer in bij het deelnemende strandpaviljoen of café en als dank kunnen ze genieten van een heerlijk kopje koffie, thee of een stuk taart. Het afval wat wordt verzameld wordt vervolgens gebruikt als grondstof voor nieuwe producten ontworpen door studenten van het innovatielab van de Hogeschool van Amsterdam.

Op pad met de Juttas

De Juttas van Grondstofjutters. © Sean van der Steen
De Juttas van Grondstofjutters. © Sean van der Steen

In juni gingen de antropologen de samenwerking aan met de gemeente Katwijk, grote partners als Rijkswaterstaat, Supporter van Schoon, Nederland Schoon en lokale organisaties als VVV Katwijk, campings en strandpaviljoens en richtten een 'waardenetwerk' op; een model waarbij alle deelnemende partijen waarde inbrengen en terugkrijgen; een ecosysteem aan waarde. Met het initiatief hopen ze op een positieve manier een bijdrage te leveren aan bewustzijn en gedragsverandering.

"Behoorlijk wat mensen nemen al afval mee op hun strandwandeling. Maar niet voor iedereen is dit vanzelfsprekend. En vaak zijn de faciliteiten ook niet beschikbaar. Grondstofjutten is dan ook een aanpak waarin alle wandelaars worden verleid mee te doen; met een handige tas, het vooruitzicht dat er nieuwe producten van worden gemaakt (en van een lekker bakje koffie, taart of ijsje!)."

Floor Hendriks met de Juttas op het strand van Katwijk. © Sean van der Steen
Floor Hendriks met de Juttas op het strand van Katwijk. © Sean van der Steen

Meer over de Grondstofjutters