Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

De gehechtheidstheorie van Bowlby én Ainsworth

Gezinspedagoog Lenny van Rosmalen toont in haar proefschrift 'From Security to Attachment' aan dat de Gehechtheidstheorie van John Bowlby, een Brits psychiater - voor een groot deel afkomstig is van Mary Ainsworth, Amerikaans psycholoog en collega van Bowlby. Ainsworth heeft veel onderdelen van de Security Theory van William Blatz ingebracht en dit is nog duidelijk te zien in de gehechtheidstheorie.

Geïntegreerde ervaringen en ideëen

Lenny van Rosmalen
Lenny van Rosmalen

De gehechtheidstheorie beschrijft hoe vroege ervaringen in relatie met opvoeders van belang zijn bij de ontwikkeling van het zelfbeeld van kinderen. Bovendien hebben deze vroege ervaringen invloed op relaties en vriendschappen die iemand later aangaat. Doorgaans wordt deze theorie voornamelijk toegeschreven aan John Bowlby (1907-1990). Dat Ainsworth had bijgedragen aan de theorie is al langer bekend, maar uit correspondentie uit die tijd blijkt dat haar bijdrage aanzienlijk groter was dan tot nog toe gedacht.

Voordat Ainsworth met Bowlby ging werken, werkte zij 20 jaar samen met William Blatz, de bedenker van de Security Theory. Deze theorie brengt in kaart hoe een gezonde geestelijke ontwikkeling het best tot stand komt. Toen Ainsworth uiteindelijk met Bowlby ging werken, nam zij logischerwijs al haar ervaring en ideeën mee en integreerde deze in de gehechtheidstheorie die Bowlby nog aan het ontwikkelen was.

Correspondentie laat invloed zijn

In brieven en vroege artikelen van Ainsworth is duidelijk te zien hoe zij delen van Blatz' Security Theory - met onder andere het belang van de moeder als veilige basis, in de gehechtheidstheorie inbrengt. Ook de Vreemde Situatie Procedure waar Ainsworth om bekend staat, laat duidelijk de invloed van haar eerdere werk met Blatz zien. Met de Vreemde Situatie Procedure kan de de kwaliteit van de gehechtheidsrelatie worden gemeten.

Ainsworth was overigens niet de eerste die met de Vreemde Situatie Procedure kwam. Van Rosmalens onderzoek toont tevens aan dat al in de jaren '30 onderzoekers experimenteerden met kinderen in een vreemde ruimte, al dan niet in aanwezigheid van hun ouder(s) of een onbekende persoon.

20 interessante jaren

Van Rosmalen wilde weten hoe Ainsworth aan haar ideëen kwam, wat haar vroeg invloeden waren. "Als zij besproken wordt, is dit meestal vanaf de begin jaren '50, de tijd dat ze met Bowlby werkte, terwijl er dus 20 interessante jaren aan vooraf gingen", aldus Van Rosmalen. "Ik ga voorlopig door met het lezen van de duizenden brieven die deze wetenschappers hebben achtergelaten. Fascinerend!"

Lenny van Rosmalen promoveerde 1 juli 2015 op haar onderzoek 'From Security to Attachment. Mary Ainsworth's contribution to attachment theory'.

Cover promotieonderzoek Lenny van Rosmalen
Cover promotieonderzoek Lenny van Rosmalen