Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Stad en universiteit houden gezamenlijke Dodenherdenking

Op de gezamenlijke herdenkingsbijeenkomst van de gemeente Leiden en de Universiteit Leiden op 4 mei, spreken rector magnificus Carel Stolker en Jip Stam, praeses van de koepelorganisatie van Leidse studentenverenigingen. Zij staan stil bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en eren de hoogleraren en studenten die zich verzetten.

Openbare herdenkingsbijeenkomst

Minstens 663 studenten, medewerkers en alumni van de Leidse universiteit kwamen om in de Tweede Wereldoorlog. Dat aantal kon althans worden achterhaald; ongetwijfeld vielen er nog meer slachtoffers. De Stichting Dodenherdenking Leiden nodigt studenten en medewerkers uit om samen met de inwoners van Leiden alle oorlogsslachtoffers te herdenken. De bijeenkomst vindt plaats in de Pieterskerk. Aansluitend wordt een stille tocht gehouden.

Cleveringa’s protestrede

Eduard Meijers
Eduard Meijers

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Rudolph Cleveringa, destijds decaan van de Rechtenfaculteit, in een openbaar college protest aantekende tegen het ontslag van joodse collega’s. Cleveringa was diep geraakt door het ontslag van zijn leermeester, de vermaarde civilist Eduard Meijers. Familieleden van Meijers, Cleveringa en van de eveneens protesterende hoogleraren Van Holk en Barge zijn aanwezig bij de herdenking.

Herdenkingsrede rector Stolker

De bijeenkomst begint om 18:30 uur in de Pieterskerk, de plek waar Cleveringa in 1946 optrad als erepromotor van Winston Churchill. Burgemeester Henri Lenferink houdt een korte toespraak, vervolgens spreekt rector Carel Stolker de herdenkingsrede uit. Hij staat stil bij de slachtoffers en degenen die zich met gevaar voor eigen leven verzetten tegen de nazi’s. 

Studentenverzet

Rudolph Cleveringa
Rudolph Cleveringa

Jip Stam, praeses van de Plaatselijke Kamer van Verenigingen (PKvV), gaat in op het toenmalig studentenverzet, dat mede leidde tot algehele sluiting van de universiteit. Het Collegium Musicum brengt delen uit het Requiem van Brahms ten gehore.

Stille tocht

Aansluitend aan de bijeenkomst is er een stille tocht, die begint en eindigt bij de Pieterskerk (ingang noord). Op het Pieterskerkplein staat tijdelijk een replica van het originele bevrijdingsmonument bij Molen de Valk. Vanwege de bouw van een parkeergarage is hier de komende jaren geen ruimte voor een herdenking. Bij dit tijdelijke monument worden de (landelijke) twee minuten stilte in acht genomen, waarna het defilé plaatsvindt.

Rector Stolker onthulde op 26 november 2014 de lezenaar ter herinnering aan de protestredes.
Rector Stolker onthulde op 26 november 2014 de lezenaar ter herinnering aan de protestredes.

Kranslegging bij Academiegebouw

De stille tocht wordt kort onderbroken ter hoogte van het Academiegebouw. De burgemeester van Leiden, de rector en de voorzitters van respectievelijk de Plaatselijke Kamer van Verenigingen en de Stichting Dodenherdenking Leiden leggen gezamenlijk een krans bij het herdenkingsmonument op de binnenplaats van het Academiegebouw. Het monument herinnert aan de protestredes van de drie Leidse hoogleraren Rudolph Cleveringa, Ton Barge en Lambertus van Holk.

Zie ook