Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Oortlezing: Hoe niets toch iets kan zijn

Prof. Carlos Frenk sprak voor de Oortlezing 2015 over niets. Op een toegankelijke manier kreeg het publiek een stoomcursus Kosmologie, waarin de focus lag op donkere materie, donkere energie en de evolutie van het heelal. Het publiek van de jaarlijkse lezing bestond staf van de Sterrewacht, maar ook voor een groot deel uit alumni van Sterrenkunde.

Vereniging van Oud-Sterrewachters

Voorafgaand aan de lezing hielden de leden van de Vereniging van Oud-Sterrewachters (VO-S) een bijeenkomst in de Barrera om bij te praten met jaargenoten en staf van de Sterrewacht, voordat zij aansloten bij de lezing.

Sprekers Oortlezing 2015

De Oortlezing 2015 ‘Everything from Nothing’ werd ingeleid door Leids hoogleraar Joop Schaye, gespecialeerd in Computational Cosmology. De spreker van de avond Prof. Carlos Frenk, Universiteit van Durham, heeft baanbrekend werk verricht in het ontstaan en de evolutie van het universum.

Donkere materie en energie

Frenk legde uit hoe de enorme leegte in het heelal toch gevuld blijkt te zijn met donkere materie en energie. Het bestaan van donkere materie werd al bekend in 1932 toen Oort de rotatie van ons melkwegstelsel onderzocht. De oorzaak van de versnelde uitdijing van het vroege heelal is pas recent toegewezen aan donkere materie. Een van de ontdekkers van dit fenomeen, Nobelprijswinnaar Brian Schmidt, sprak hier eerder over in de publiekslezing ‘The Accelaring Universe’.

Schaalstructuur van het heelal

Frenk ging ook in op de aard en ontwikkeling van de grote schaalstructuur van het heelal. De schaalstructuur vindt zijn bron in quantumfluctuaties in het superhete plasma van het vroege heelal. Die is nog waarneembaar als minuscule variaties in de kosmische achtergrondstraling. Het ontstaan van melkwegstelsels is door Frenk en zijn team gesimuleerd met intensieve en langdurige computerberekeningen in hetEagle project. Bekijk enkele resultaten van het Eagle project in dit korte filmpje (het fragment download automatisch). Na afloop van de Oortlezing nam Frenk ruim de tijd om vragen te beantwoorden, wat zorgde voor nog meer diepgang van het onderwerp.

Een succesvolle bijeenkomst

Na afloop van de Oortlezing konden de aanwezigen nog napraten in de foyer onder het genot van een drankje. Hier kon de Vereniging van Oud-Sterrewachters hun bestaan bij alumni kenbaar maken, zodat zij actief betrokken blijven bij de Sterrewacht. De VO-S kijkt terug op een geslaagde bijeenkomst.