Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Op zoek naar effectievere geneesmiddelen bij depressie

50% van de patiënten met een chronische depressie reageert niet op antidepressiva. Een nieuw geneesmiddel ontwikkelen kost zo’n 10 jaar. Daarom gebruikt klinisch psycholoog Hilal Cerit een nieuwe methode om vroege antidepressieve effecten te meten, op zoek naar effectievere geneesmiddelen bij een depressie. Promotie 12 maart 2015.

Effectiviteit geneesmiddel voorspellen bij depressiviteit

Voordat een nieuw geneesmiddel op de markt komt, zijn we 10 jaar verder met testen op kleine en grote schaal of het wel veilig is. Is de laatste test negatief, dan is het hele voortraject voor niks geweest. Handig zou zijn om in een eerder stadium een idee te krijgen of het de goede kant op gaat. Daarnaast reageert 50% van de patiënten met een chronische depressie niet op antidepressiva. Die antidepressiva verbeteren weliswaar de symptomen van een depressie, maar het verschil met een placebo is klein. Een onderzoeksmethode is geboden met meer voorspellende waarde over daadwerkelijke effectiviteit van een geneesmiddel bij depressiviteit.

Vroege antidepressieve effecten meten

In haar proefschrift hanteert Cerit het 'cognitieve neuropsychologische model'. Dat bestaat uit een reeks cognitieve en neurale maten met als doel om vroege antidepressieve effecten te meten bij gezonde vrijwilligers. Daarmee is het mogelijk een betere schatting te maken of een antidepressieve interventie ook werkt. Cerit onderzoekt met dit model een antidepressivum en ook het voedingssupplement triptofaan. Dat is vrij verkrijgbaar en wordt gebruikt om bijvoorbeeld beter te slapen. 

Emotionele informatie verwerken

Cerit bekijkt in haar onderzoek hoe proefpersonen emotionele informatie verwerken en wat voor invloed dat heeft op hun aandacht en geheugen. Het antidepressivum heeft wel effect op emotionele informatieverwerking, maar de richting en de sterkte vertonen geen eenduidig antidepressief effect. Het voedingssupplement Tryptofaan lijkt het effect van het stresshormoon cortisol te normaliseren, wat zou kunnen duiden op een antidepressieve werking.

Toekomstig onderzoek

Cerit doet de aanbeveling dat een zorgvuldige beschrijving van zogenoemde kwetsbaarheidsfactoren in het onderzoek zou kunnen zorgen voor een betere voorspelling of antidepressieve middelen ook inderdaad effectief kunnen zijn.

Promotie
‘Testing antidepressant compounds in a neuropsychological model of drug action"