Promotie
Impunity and disruptive cybercrime
- M.J.M. van der Ham
- Datum
- woensdag 11 november 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.mr.dr.ir. B.H.M. Custers
- Prof.mr.dr. B.W. Schermer
Samenvatting
Cybercriminaliteit kan grote schade veroorzaken aan banken, zorginstellingen, energievoorziening en andere digitale diensten waarvan de samenleving afhankelijk is. Toch worden daders vaak niet opgespoord of vervolgd. Dit proefschrift onderzoekt hoe die straffeloosheid kan worden teruggedrongen door IT-infrastructuurbedrijven, zoals netwerk-, hosting- en cloudaanbieders, gerichter te laten meewerken aan strafrechtelijke onderzoeken naar ontwrichtende cybercriminaliteit: cyberaanvallen die essentiële digitale diensten kunnen beschadigen of uitschakelen.
Het vertrekpunt van het onderzoek is dat zulke bedrijven beschikken over technische informatie en expertise die politie en Openbaar Ministerie nodig hebben om verdachten te identificeren en bewijs veilig te stellen. De huidige wetgeving sluit echter niet altijd goed aan op wat deze bedrijven technisch kunnen bijdragen. Daarom stelt het proefschrift drie aanvullende medewerkingsplichten voor: een plicht om ernstige cyberincidenten en dreigingsinformatie snel aan de politie te melden, een plicht om in specifieke zaken netwerkgegevens tijdelijk te bewaren en te analyseren, en een plicht om technische bijstand op maat te verlenen bij bestaande tap- en hackbevoegdheden.
Het onderzoek is gebaseerd op juridisch bronnenonderzoek, technische analyse van internetinfrastructuur, fictieve scenario’s en zaakdossiers, en is mede gevormd door praktijkervaring binnen het Openbaar Ministerie. De centrale conclusie is dat deze medewerkingsplichten verenigbaar kunnen zijn met grondrechten, zoals privacy en gegevensbescherming, een eerlijk proces en de vrijheid van ondernemerschap, mits zij nauwkeurig worden afgebakend, onafhankelijk worden gecontroleerd en gepaard gaan met voldoende waarborgen.
De maatschappelijke relevantie is groot: betere samenwerking kan helpen om verdachten van ernstige cybercriminaliteit daadwerkelijk voor de rechter te brengen. Bijzonder is dat het onderzoek nieuwe begrippen ontwikkelt en recht en techniek samenbrengt.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211