Universiteit Leiden

nl en

Promotie

Het sexuele is een zeer grote moeilijkheid

  • J. Verwey
Datum
dinsdag 17 november 2026
Tijd
Locatie
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden

Promotor(en)

  • Prof.dr. G.J. Oostindie
  • Prof.dr. B. Schoenmaker

Samenvatting

Tussen verlangen en geweld. De seksuele geschiedenis van de Nederlandse krijgsmacht in Indonesië, 1945-1949 onderzoekt het seksuele beleid van de Nederlandse krijgsmacht en haar seksuele cultuur tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog. Centraal staat welke motieven bepalend waren in het seksuele handelen van militairen, welke prioriteiten de krijgsmacht stelde en hoe succesvol zij was in het vormen van de seksuele cultuur.

Het seksuele beleid was bovenal gericht op controle van de zichtbare gevolgen van seksueel gedrag of wangedrag. Militairen kregen relatief veel vrijheid zolang hun acties geen zichtbare problemen veroorzaakte voor hun gezondheid, de koloniale grenzen of de reputatie van de krijgsmacht. Seksueel wangedrag werd zelden bestraft en als dit wel gebeurde, waren de straffen vaak uiterst mild. Tegelijkertijd was het beleid vaak rigide, reactief en tegenstrijdig.

Veel militairen maakten hun eigen keuzes, gedreven door liefde, lust, behoefte aan ontlading, maar ook angst, afkeer en haat. De militaire voorlichting had slechts een beperkte invloed. De meeste koloniale militairen en ongeveer de helft van de uitgezonden militairen was seksueel actief. Vaak waren dit kortstondige, interculturele contacten, soms vaste relaties. Honderden militairen misdroegen zich seksueel.

Het seksuele beleid kon gedrag slechts beperkt sturen en herhaaldelijk wangedrag en structurele seksuele activiteit niet voorkomen, terwijl het wel diep ingreep in de levens en relaties van de eigen troepen en burgers. Het seksuele werd keer op keer zichtbaar en was een centrale, maar problematische dimensie van de onafhankelijkheidsoorlog. Een die een diepe en blijvende invloed achterliet bij honderdduizenden militairen en miljoenen burgers, in positieve en negatieve zin.

Proefschriften

Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.

Persvragen (alleen journalisten)

071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl 

Algemene informatie

Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.