Promotie
Explainable Symbolic Regression for Tumor Growth Prediction of Paragangliomas
- E.M.C. Sijben
- Datum
- donderdag 5 november 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. J.C. Jansen
- Prof.dr. P.A.N. Bosman
- Prof.dr. T. Alderliesten
Samenvatting
Paragangliomen in het hoofd-halsgebied zijn meestal goedaardige tumoren die langzaam of soms helemaal niet groeien. Daarom worden patiënten vaak eerst gedurende langere tijd gevolgd met MRI-scans. Groei kan echter leiden tot ernstige en blijvende klachten, terwijl behandeling met een operatie of bestraling ook risico’s heeft. Het is daarom belangrijk om zo goed mogelijk in te schatten hoe een tumor zich in de toekomst zal ontwikkelen.
In dit proefschrift is onderzocht hoe tumorgroei kan worden gemeten en voorspeld. Eerst werd een computermodel ontwikkeld dat automatisch het tumorvolume op MRI-scans meet. Deze automatische metingen bleken ongeveer even nauwkeurig als handmatige metingen door mensen. Hierdoor konden gegevens worden verzameld van 311 tumoren, met gemiddeld vijf metingen per tumor: aanzienlijk meer dan in eerder onderzoek.
Vervolgens is onderzocht hoe uit deze gegevens passende groeipatronen kunnen worden gevonden. Hiervoor werd symbolische regressie verder ontwikkeld. De nieuwe methode zoekt niet naar één vaste groeicurve voor alle tumoren, maar naar een algemene vorm van groei die voor iedere tumor afzonderlijk kan worden aangepast. Daarnaast werd een methode ontwikkeld om niet alleen één, maar meerdere verschillende en relevante groeipatronen te vinden. Zo kan breder worden onderzocht welke groeipatronen de waargenomen groei kunnen verklaren. Voor paragangliomen bleken groeipatronen gebaseerd op de Gompertz-functie het beste te passen.
Tot slot zijn verschillende methoden vergeleken om de onzekerheid van groeivoorspellingen te schatten. Door deze onzekerheid mee te nemen, kan beter worden ingeschat of en hoe snel een tumor groeit.
Het onderzoek vormt daarmee een basis voor patiëntspecifieke voorspellingen van tumorgroei, die uiteindelijk kunnen bijdragen aan beter onderbouwde keuzes tussen afwachten en behandelen.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211