Promotie
Functional host immunity to Mycobacterium tuberculosis: connecting innate and adaptive responses
- K.E. van Meijgaarden
- Datum
- woensdag 28 oktober 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr.T.H.M.Ottenhoff
- dr. S.A.Joosten
Samenvatting
Tuberculose is wereldwijd nog steeds een van de belangrijkste infectieziekten. Een betere kennis van het afweersysteem is nodig om nieuwe vaccins en verbeterde behandelstrategieën te ontwikkelen. In dit proefschrift is onderzocht hoe verschillende onderdelen van het menselijke afweersysteem bijdragen aan de controle van de tuberculosebacterie Mycobacterium tuberculosis. Daarbij lag de nadruk op de functionele samenwerking tussen aangeboren en verworven afweer.
Afweercellen en antistoffen werden onderzocht bij gezonde personen, mensen met een tuberculose-infectie, patiënten met actieve tuberculose en personen die met BCG waren gevaccineerd. Daarbij werd gekeken naar hun vermogen om de groei van mycobacteriën te remmen.
Het onderzoek laat zien dat antistoffen meer doen dan alleen het herkennen van bacteriële eiwitten. Een deel van de antistoffen bleek in staat afweercellen te ondersteunen bij het opnemen van mycobacteriën. Daarnaast werd gevonden dat bepaalde aangeboren afweercellen geassocieerd zijn met een verbeterde remming van mycobacteriële groei. Ook bleek dat het vermogen om mycobacteriële groei te remmen sterk verschilt tussen individuen en gedurende behandeling van tuberculose relatief stabiel blijft. Verder werden verschillen gevonden tussen immuunreacties die ontstaan na natuurlijke blootstelling aan mycobacteriën en reacties die optreden na BCG-vaccinatie.
De bevindingen laten zien dat de afweer tegen tuberculose afhankelijk is van een samenspel van verschillende immuunmechanismen. Door niet alleen te kijken naar de aanwezigheid van afweercellen of antistoffen, maar vooral naar hun functie, levert dit onderzoek nieuwe inzichten op in de menselijke afweer tegen tuberculose. Deze kennis kan bijdragen aan toekomstig onderzoek naar vaccins en biomarkers voor beschermende immuniteit tegen tuberculose.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211