Promotie
Characteristics of B cells and autoantibodies in SLE
- H.J. van Dooren
- Datum
- dinsdag 6 oktober 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. R.E.M. Toes
- dr. J. Suurmond
Samenvatting
Bij de auto-immuunziekte SLE valt het afweersysteem het eigen lichaam aan. Dit proefschrift onderzoekt hoe afweercellen (B-cellen) en antistoffen samenhangen met ziekteverschijnselen. Omdat de oorzaak per patiënt verschilt, is behandeling nu nog lastig. Dit proefschrift helpt de ziekte beter te begrijpen, wat helpt om in de toekomst betere medicijnen te maken.
Onderzoek naar overactieve B-cellen toont een specifieke patiëntengroep aan met veel actieve afweercellen ('plasmablasten') ten opzichte van memory B-cellen. Deze groep heeft een hogere ziekteactiviteit, de aanwezigheid van specifieke anti-Sm/RNP70-antistoffen en een verhoogde activiteit van het ontstekingseiwit interferon. Deze nieuw ontdekte link biedt mogelijkheden om gerichte therapieën te ontwikkelen.
Daarnaast veranderen de memory B-cellen bij SLE-patiënten sneller in actieve cellen die extra antistoffen aanmaken. Dit gebeurt na activatie van het CD40-eiwit op de cel. Omdat deze cellen veel gevoeliger reageren dan die van gezonde mensen, kan dit helpen bij het ontwikkelen van medicijnen die de activatie van deze cellen via dit eiwit blokkeren.
Verder gedragen autoantistoffen zich in het bloed niet allemaal hetzelfde. Sommige typen schommelen sterk en dalen flink na een behandeling die B-cellen uitschakelt, terwijl andere typen juist heel stabiel blijven. Dit verschil in gedrag wijst op een andere oorsprong en betekent dat niet elke behandeling effect heeft op elke antistof.
Tot slot hebben deze autoantistoffen unieke suikergroepjes die per type sterk verschillen en stabiel blijven. Dit betekent dat deze stoffen mogelijk een andere biologische afkomst hebben en het lichaam op hun eigen manier kunnen beschadigen. Deze kennis kan helpen bij het ontwerpen van nog nauwkeurigere behandelingen.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211