Promotie
Therapeutic strategies to restore intratumoral immune activity in human cancer
- P. Kaptein
- Datum
- dinsdag 9 juni 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. T. Schumacher
- dr. D. Thommen
Samenvatting
Mijn onderzoek richt zich op T-cellen, een type immuuncel met een belangrijke rol in onze afweer tegen kanker. Deze immuuncellen spelen een cruciale rol in het herkennen en vernietigen van tumorcellen. In tumoren raken T-cellen echter vaak “uitgeput” of “dysfunctioneel”, waardoor zij minder goed in staat zijn om kanker te bestrijden. Bepaalde vormen van immuuntherapie kunnen dit soms herstellen, maar werkt helaas niet bij alle patiënten. Daarom onderzocht ik hoe we de uitgeputte T-cellen die zich in de tumor bevinden opnieuw kunnen activeren.
We ontdekten dat blokkade van de PD-1 receptor op T cellen, een bekende vorm van immuuntherapie, uitgeputte T-cellen nieuw leven in kan blazen. Het werkingsmechanisme is mogelijk een verbetering in hun vermogen om nieuwe eiwitten aan te maken. Daarnaast bleek interleukine-2 (IL-2), een van de eerste vormen van immuuntherapie, een belangrijk molecuul voor tumoren die niet reageerden op PD-1 blokkade. In een deel van deze tumoren leed de toevoeging van IL-2 wel tot de activatie van T cellen. Een speciaal ontwikkelde variant, gericht op “killer” CD8 T-cellen (CD8-IL2), werkte zelfs nog beter. In tegenstelling tot PD-1 blokkade, kan IL-2 uitgeputte T-cellen op genetisch niveau herprogrammeren en hun functie herstellen.
Deze bevindingen, onderzocht in kleine 3D tumorfragmenten afkomstig uit patiënten, laten zien dat uitgeputte T-cellen niet verloren zijn, maar juist belangrijke spelers kunnen blijven in de strijd tegen kanker. Ons onderzoek opent daarmee mogelijk een deur naar effectievere behandelstrategieën voor kankerpatiënten, in het bijzonder voor patiënten die momenteel nog geen baat hebben bij immunotherapie.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211