Promotie
The power of Help: Mechanistic insights into CD4⁺ T cell differentiation in vaccination and cancer
- D.M.T. Bosma
- Datum
- woensdag 22 april 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. J. G. Borst
- dr. F. Salerno
Samenvatting
Tijdens mijn promotie onderzocht ik hoe zogenoemde CD4⁺ T-cellen, ook wel de ‘helpers’ van ons afweersysteem genoemd, andere immuuncellen aansturen bij vaccinatie en kanker.
Met behulp van muismodellen voor vaccinatie en kanker volgden we stap voor stap hoe deze CD4+ T-helpercellen zich ontwikkelen na hun activatie. We ontdekten dat CD4⁺ T-cellen eerst een tussenvorm aannemen voordat ze uitgroeien tot gespecialiseerde helpercellen. Voor die verdere specialisatie zijn specifieke signalen van andere immuuncellen nodig. Bovendien kan dit proces twee kanten op werken; de activatie van CD4+ T-cellen leidt tot verbeterde functie van andere immuuncellen, die op hun beurt weer de T-celrespons verder versterken.
Ons immuunsysteem werkt als een goed georganiseerd leger. CD8⁺ T-cellen zijn de ‘vechters’ die virus-geïnfecteerde cellen of kankercellen kunnen doden. In tumoren blijkt echter dat CD8+ T-cellen uitgeput raken en de tumor daardoor niet meer aanvallen. We toonden specifiek aan op welk punt in de specialisatie van CD8+ T-cellen CD4+ T-cel hulp belangrijk is, en dat deze hulp leidt tot de ontwikkeling van ‘vechter’-CD8+ T-cellen. Tot slot zagen we dat sommige kankerbehandelingen onbedoeld remmende afweercellen activeren. Door beter te begrijpen welke signalen nodig zijn voor effectieve hulp, kunnen therapieën gerichter worden gecombineerd.
Deze bevindingen zijn bijzonder omdat ze op mechanistisch niveau blootleggen hoe de activatie van CD4+ T-cellen en hun ‘hulp’ in het immuunsysteem werkt. Dit biedt aanknopingspunten voor het ontwikkelen van effectievere vaccins en verbeterde immuuntherapieën tegen kanker, waarmee de T-cel immuunrespons gericht kan worden bijgestuurd.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211