Promotie
From Organoids to Human Inner Ear Development - And Back Again
- W.H. van der Valk
- Datum
- woensdag 4 maart 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. P.P.G. van Benthem
Samenvatting
In dit proefschrift onderzoeken we hoe het menselijk binnenoor (het orgaan voor horen en evenwicht) zich ontwikkelt en waarom dat soms misgaat. Het binnenoor bestaat uit veel gespecialiseerde celtypen die nauw moeten samenwerken. Omdat het binnenoor klein en moeilijk toegankelijk is, is menselijk weefsel schaars en bleef een groot deel van de ontwikkeling lang een “black box”.
Onze belangrijkste conclusie is dat we met menselijke stamcellen betrouwbare binnenoor-organoïden kunnen maken: “mini-oortjes” in het lab. Met geavanceerde analyses volgden we stap voor stap welke celtypen ontstaan tijdens de kweek, en welke genen daarbij aan- en uitgaan. Zo maakten we ontwikkelingsatlassen van de organoïden en een atlas van het menselijke binnenoor tijdens de vroege zwangerschap.
We laten zien dat organoïden meerdere relevante binnenoorceltypen vormen (vooral passend bij het evenwichtsorgaan), maar dat één essentiële groep vaak ontbreekt: secretorische cellen die de samenstelling van de binnenoorvloeistof regelen. Deze cellen zijn nodig voor goed functioneren van het binnenoor. Met behulp van de atlassen vonden we een sleutelmechanisme dat hun vorming aanstuurt, en door dit inzicht toe te passen verbeterden we het organoïd-protocol.
Belangrijk is dat we deze protocollen delen, zodat andere onderzoeksgroepen ermee kunnen werken. Daarmee legt dit proefschrift een basis voor huidig preklinisch en translationeel onderzoek met binnenoor-organoïden naar genetische vormen van gehoorverlies, naar medicijnen die het binnenoor kunnen beschadigen, en naar virale infecties die doofheid of evenwichtsklachten kunnen veroorzaken. Deze menselijke modellen helpen ziektemechanismen na te bootsen en nieuwe behandelingen gerichter te evalueren, met directe relevantie voor patiënten.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211