Promotie
Time Pressure and Teamwork, A Quest for Quality Improvement in Hospitals
- A. van Harten
- Datum
- donderdag 5 februari 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
- Prof.dr. T.A. Abma
Samenvatting
De zorgverlening in ziekenhuizen wordt steeds complexer, doordat steeds meer professionals bij één patiënt betrokken zijn en kennis en technologie snel evolueren. Dit vraagt samenwerking en dagelijks opnieuw goede zorg betekenis geven om dezelfde zorguitkomsten te blijven realiseren. Maar dit wordt door veel professionals als tijdrovend ervaren.
Daarom onderzochten we in het eerste deel – twee etnografische onderzoeken uitgevoerd in operatiekamerteams – wat tijdsdruk is en welke rol het speelt in kwaliteitsverbetering. Tijdsdruk bleek vooral samen te hangen met conflicterende doelen binnen het team. Vanuit gezamenlijk situatieoverzicht ontstond ruimte om conflicterende doelen bespreekbaar te maken, kwaliteit van zorg te verhogen, tijdsdruk te verminderen en effectiever om te gaan met periodes van te weinig tijdsdruk. Opvallend was dat gewoontes weinig gevoelig bleken voor tijdsdruk.
In het tweede deel – twee actieonderzoeken uitgevoerd op een kinderverpleegafdeling – onderzochten we of dagelijkse kwaliteitsverbetering zonder tijdsdruk mogelijk is door te werken aan gezamenlijk situatieoverzicht, oplossing van conflicterende doelen en gewoontevorming. Reflecterend vanuit complexiteitstheorie, schetsen we hoe de participatief actieonderzoeker deelnam in de afdelingsdynamiek en daarin bijstuurde als een spreeuw in de zwerm. Zij initieerde overlappende cirkels van interactie over werkprocessen, tussen ouders, verpleegkundigen en artsen en zij trok haperende interacties vlot. Hiermee geeft deel twee een praktische illustratie van Safety II én een verrijking ervan.
Onze conclusie: dagelijks, incrementeel leren en verbeteren zonder tijdsdruk is mogelijk als dit verankerd wordt in (bestaande) routines. Fundamentelere veranderingen vragen echter van betrokkenen om periodes van niet-weten en ogenschijnlijke stilstand te verdragen. Hierin wordt tijdsdruk ervaren en is een extern perspectief helpend.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211