Universiteit Leiden

nl en

Congres/symposium

HSVL Symposium: Kunst in relatie tot de macht

Datum
dinsdag 5 april 2022
Serie
Geesteswetenschappen en Leiden2022
Locatie
Wordt nader bekend gemaakt

In het symposium staat de relatie tussen kunst en de macht centraal. Tussen beide bestaat een interessante spanning. Kunst wordt in de moderne tijd doorgaans in eerste instantie beschouwd als individuele expressie. Dergelijke individuele expressie lijkt lastig verenigbaar te zijn met algemeen politiek beleid. Toch blijkt politieke inmenging in de kunstwereld onoverkomelijk. Tussen cultuur en macht bestaat namelijk een duidelijk verband. In Nederland zijn kunst en politiek met elkaar verweven geraakt. Deze verwevenheid roept interessante vragen op. Hoe ziet deze verwevenheid er in de praktijk uit? In hoeverre is deze verwevenheid wenselijk? Hoe blijft de autonomie van de individuele kunstenaar gewaarborgd? Dergelijke vragen zullen in het symposium centraal staan.

Het symposium valt uiteen in verschillende delen. Het eerste deel heeft betrekking op de museumwereld. Er is in Nederland een interessant debat ontstaan rondom de rol van musea in het Nederlandse cultuurbeleid. De besturen van musea lijken in Nederland relatief grote macht te hebben. De wijze waarop de besturen hun collecties en exposities vormgeven, is van invloed op het beeld dat Nederlanders hebben van de (Nederlandse) geschiedenis. De bestuursleden lijken dus aanzienlijke macht te hebben, zonder democratisch verkozen te zijn. Dit is in zekere zin logisch, maar zorgt voor een ongemakkelijke spanning. We beschouwen de museumwereld graag als onafhankelijk van de politieke praktijk, maar zien tegelijkertijd dat er in de musea belangrijke keuzen gemaakt worden. Onder een deel van de Nederlandse politici is kritiek ontstaan op de praktijk in de Nederlandse musea. Deze politici beschouwen het beleid van de musea niet als representatief, terwijl de musea wel gefinancierd worden uit publieke gelden. Hoe gaan museumdirecteuren om met hun verantwoordelijkheid? Hoe verhoudt deze verantwoordelijkheid zich tot de politieke praktijk? Wat is de rol van musea binnen het algemene Nederlandse cultuurbeleid? Vragen als deze staan in het eerste deel van het symposium centraal.

In het tweede deel van het symposium staat de praktische vormgeving van het Nederlandse cultuurbeleid centraal. In Nederland wordt een interessant cultuurbeleid gevoerd. Dit beleid is mede vormgegeven door kunstsubsidies. Deze subsidies zijn al langere tijd onderwerp van debat. Volgens sommige kunstenaars en politici beperken de subsidies kunstenaars in hun artistieke keuzevrijheid. Aan de verstrekking van subsidies zijn namelijk eisen verbonden. Dit is in zekere zin logisch. De subsidies worden namelijk bekostigd van publieke gelden. Tegelijkertijd lijken dergelijke subsidies lastig verenigbaar te zijn met de autonomie van de individuele kunstenaar. In dit deel van de symposium staat deze spanning tussen algemeen politiek beleid en artistieke autonomie centraal.

In veel gevallen is de relatie tussen kunst en politiek dus onduidelijk. In de geschiedenis bestaan er daarnaast ook voorbeelden van overduidelijke verwevenheid tussen kunst en politiek. Propaganda is en wordt door politiek leiders regelmatig aangegrepen. Propaganda vervaardigd door (of in opdracht van) totalitaire regimes springt in dit kader het meest in het oog. In hoeverre kan dergelijke propaganda beschouwd worden als kunst? Hoe effectief is propaganda? Op welke wijze is propaganda in de geschiedenis ingezet? Vragen als deze staan in het derde deel van het symposium centraal.

Tenslotte zal er aandacht zijn voor de wereld van de journalistiek. In de journalistiek bestaat er vandaag de dag veel interesse voor de kunstwereld. De eerder beschreven relatie tussen macht en kunst vormt een interessant thema voor publicaties. Journalisten pogen op objectieve wijze verslag te doen van de ontwikkelingen in dit kader. Om deze reden bieden journalisten een interessant perspectief op de relatie tussen macht en kunst.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.