Logo Universiteit Leiden.

nl en
(c) - Marc de Haan

Filosofie van ruimte en tijd

Ruimte en tijd zijn de kosmische dimensies waarin ons leven zich afspeelt. Beide zijn raadselachtig. Want wat zijn ruimte en tijd eigenlijk? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Newton dacht dat ruimte en tijd absoluut zijn, onafhankelijk van de dingen die zich erin bevinden. Volgens Leibniz echter zijn ruimte en tijd er pas als er dingen zijn. Dit meningsverschil werkt door in hedendaagse discussies. Onze ervaringswereld is opgenomen in ruimte en tijd, maar hoe ervaren wij ruimte en tijd, wat is hun fenomenologie? Hoe verhoudt die zich tot de fysische ruimte en tijd? We kijken vanuit verschillende filosofische perspectieven naar deze vragen: vanuit de door de fysica geïnspireerde filosofie, maar ook vanuit filosofie die de ervaring centraal stelt. We beginnen met opvattingen uit de klassieke oudheid: Aristoteles, Plotinus en Augustinus. Daarna bespreken we de vroegmoderne en moderne discussie in de analytische filosofie. Als contrast bespreken we de fenomenologie van tijd en ruimte bij Husserl en Heidegger. Ook enkele oosterse perspectieven van Dogen en Masoa Abe komen aan de orde. Onderzocht wordt of de fysische en de fenomenologische tijd met elkaar geïntegreerd kunnen worden.
Een college voor iedereen die geïnteresseerd is in de grondslagen van ons kosmische bestaan.

Arnold Ziegelaar, schilderij zonder titel, 2005

Opzet van de colleges

  • Tijd en ruimte bij Plato, Aristoteles, Plotinus, Augustinus
  • Ruimte, tijd en de dingen bij Newton, Leibniz en Kant
  • Schets van een hedendaagse discussie in de analytische filosofie en fysica (o.a. Einstein, Newton-Smith, Dainton) (twee bijeenkomsten)
  • Tijd en ruimte in fenomenologie en zijnsdenken: Husserl en Heidegger (drie bijeenkomsten)
  • Tijd en ruimte in het Zenboeddhisme bij Dogen en Masao Abe
  • De triniteit: ruimte, tijd en bewustzijn, een overkoepeling van fenomenologisch en fysisch denken
  • De mysticiteit van ruimte en tijd

Docent

Arnold Ziegelaar (1962) is filosoof, schrijver en beeldend kunstenaar. Hij studeerde aanvankelijk natuurkunde, maar studeerde af als filosoof bij de Universiteit Leiden. Hij is als docent filosofie werkzaam in het hoger onderwijs. Zijn interesse ligt vooral bij metafysica, bewustzijnsfilosofie en levensfilosofie. Hij publiceerde Aardse mystiek, inleiding in de filosofie van de verwondering (2015) en Oorspronkelijk bewustzijn, een kritiek van de neuromane rede (2016). Beide boeken ontvingen lovende recensies. Hij verricht als buitenpromovendus bij de Universiteit Leiden onderzoek naar de grondvraag van de metafysica.

Website van Arnold Ziegelaar.

Praktische informatie

10 maandagen
7, 14, 21, 28 okt, 4, 11,
18, 25 nov, 2, 9 dec
13.15-15.00 uur
Leiden

Hoorcolleges met interactie.
Thuis ca. 2 uur studeren per bijeenkomst.

Syllabus met literatuurverwijzingen.
PDFs van de Powerpoints.

Colleges € 325,-
Met HOVO-pas € 35,-
Syllabus op papier € 42,-

Aanmelden

Aanmeldingsformulier voor de colleges met digitaal studiemateriaal

Aanmeldingsformulier met studiemateriaal op papier

Dit is het reguliere aanmeldingsformulier. Ook studenten die reguliere opleidingen volgen aan de Universiteit Leiden (LEI) en medewerkers die momenteel aan de Universiteit Leiden verbonden zijn, kunnen met behulp van dit formulier inschrijven. Het formulier biedt de mogelijkheid te betalen via Ideal, credit card of door middel van een factuur. NB U ontvangt na verzending van het ingevulde formulier een bevestiging, zodat u kunt controleren of de aanmelding is verwerkt.

Aanmeldingsformulier voor veelplegers/grootverbruikers

HOVO-deelnemers kunnen voor € 600,- een HOVO-fan-pas kopen die geldig is voor een half jaar: februari t/m juli en augustus t/m januari. Wie een dergelijke pas bezit kan zich gedurende het half jaar inschrijven voor een sterk gereduceerd tarief. (Zie de cursusbeschrijvingen.) U kunt dit formulier ook gebruiken wanneer u al een geldige HOVO-fan-pas heeft en dus alleen voor de cursus wilt inschrijven.

Aanmeldingsformulier en verzoek om korting

Voor wie in aanmerking wil komen voor de korting van 50% voor mensen met een inkomen rond het sociaal minimum. U dient dit gestandaardiseerde verzoek om korting uit te printen en ingevuld en ondertekend te versturen, vergezeld van kopieën van de gevraagde bewijzen, ten laatste drie weken voor aanvang van de cursus. Op grond van de gevraagde informatie over uw inkomen en vaste lasten besluit HOVO vervolgens of u voor korting in aanmerking komt.
De korting kan slechts gelden voor één collegereeks per semester. Korting op de kosten van excursies, reizen, boeken e.d. is niet mogelijk.
Dit formulier geeft geen mogelijkheid online te betalen: u ontvangt een factuur.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie