Logo Universiteit Leiden.

nl en

'The Two Cultures'

Het ontstaan van de scheiding tussen natuur- en geesteswetenschappen

In 1959 beklaagde de wetenschapper en schrijver Charles Snow zich er in een beroemde lezing over dat het intellectuele leven zich had gespleten in ‘twee culturen’: de letteren en de wetenschappen leken elkaar niets meer te zeggen te hebben, en dat vond hij een groot verlies. Ook tegenwoordig nog laat Snows onderscheid regelmatig van zich horen in debatten over de universiteit – denk alleen al aan Willem Otterspeers pamflet “weg met de wetenschap”.

In deze collegereeks gaan we in op de historische achtergronden van de vermeende kloof tussen ‘sciences’ en ‘humanities’, of de natuur- en geesteswetenschappen. Deze scheiding is een betrekkelijk nieuw verschijnsel, maar ze domineert wel het denken over de indeling van vakgebieden: hard tegenover zacht, objectief versus subjectief, wetmatigheden tegenover historiciteit, zekerheid tegenover waarschijnlijkheid, verklaren versus begrijpen.

Wanneer en hoe zijn deze verschillende lagen van associaties ontstaan? Met die vraag in gedachten zullen we het westerse denken volgen over de indeling van kennis en wetenschappen in het algemeen, en de verhouding tussen natuur en menselijke cultuur daarin in het bijzonder. Daarbij komen we veel denkers uit de filosofische canon tegen: Plato, Descartes, Mill, en Kantiaanse filosofen blijken allemaal iets te zeggen te hebben over deze kwestie.

Het trivium en quadrivium in de Hortus Deliciarum van Herrad von Landsberg

Dr. Jeroen Bouterse is afgestudeerd in de geschiedenis (Leiden en Utrecht), en gepromoveerd in de filosofie van de wetenschapsgeschiedenis (Leiden, 2016). Hij werkt tegenwoordig in het middelbaar onderwijs, als docent wiskunde en geschiedenis.

7 vrijdagen
16, 23 feb; 2, 9,
16, 23 mrt; 6 apr
11.15-13.00 uur
Leiden

Werkvorm

Hoorcolleges met vragen, discussie.
Thuis ca. 2 uur studeren per bijeenkomst

Studiemateriaal

Syllabus deels in het Engels.
Korte literatuurlijst.
Powerpoints.

Colleges € 227,50
Met HOVO-fan-pas € 24,50
Syllabus op papier € 15,-