Filmmuziek

De eerste films werden zo'n 135 jaar geleden gemaakt. Tot in de jaren twintig van de vorige eeuw bestond het geluid bij film uit niet veel meer dan het ratelen van de projector en mu-ziek die ter plekke werd uitgevoerd door één of meer musici. Rond de Eerste Wereldoorlog werd deze muziek steeds vaker speciaal voor een film geschreven. Daarmee werd de band tussen beeld en klank een feit. In zes colleges van een uur, verdeeld over drie avonden, neemt Leo Samama de geschiedenis van de filmmuziek onder de loep. Het gaat daarbij geheel en al over de muziek zelf en in hoeverre deze in de afgelopen meer dan honderd jaren heeft bijgedragen aan de kracht van het beeld.

Programma

Eerste college:
In het eerste college staat de theorie rond filmmuziek centraal. Hoe werkt filmmuziek en waartoe dient zij binnen de film? Daarnaast kijken we naar de relatie tussen beeld en mu-ziek, en naar de vraag in hoeverre het van belang is dat muziek specifiek voor een bepaalde film geschreven wordt.

Tweede college:
In het tweede college wordt de periode van de zogenaamde stomme film behandeld, toen het enige geluid bij een film dus de muziek was, uitgevoerd op piano of theaterorgel, of door een klein orkest. Gaandeweg werd de muziek voor deze films steeds meer geconstrueerd op basis van specifieke codes. De eerste ‘talkie’ dateert uit 1927: The Jazz Singer.

Derde college:
De eerste generatie films met gesproken woord en muziek, de zogenaamde 'talkies', ontstond in de jaren dertig, tijdens de economische crisis na de beurskrach van 1929. Het is ook de pe-riode waarin enkele belangrijke componisten uit Centraal-Europa zich in het filmcentrum Hollywood vestigden, onder wie Erich Korngold, Bernard Herrmann, Max Steiner en Miklós Rózsa. Ook in de Sovjet-Unie kwam de filmindustrie op gang, met filmmuziek van onder meer Dmitri Sjostakovitsj en Sergej Prokofjev.

Vierde college
Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog nam de geluidsfilm een grote vlucht. Naast groot-schalige avonturenfilms verschenen ook talrijke gefilmde musicals, die al tijdens de depres-siejaren vóór 1940 populair waren bij een breed publiek. In Frankrijk ontstond de film noir, met componisten als Maurice Jaubert en Georges Delerue. Het waren ook de jaren van de spaghettiwesterns, met iconische muziek van Ennio Moricone en Nino Rota. De overvloed aan filmpartituren leidde echter ook tot veel gelijksoortige muziek vol stereo-typen. Al waren er gelukkig opvallende uitzonderingen, zoals The Third Man en Casablanca.

Vijfde college
In het vijfde college komen we bij de blockbusters van de laatste halve eeuw: de grote dra-ma's, de sci-fi films, met muziek van bijvoorbeeld Maurice Jarre, Nino Rota, John Williams, Jerry Goldsmith, Vangelis en Hans Zimmer. Wie kent niet de filmmuziek van John Williams (Jaws, Star Wars, E.T., Jurrasic Park en Harry Potter) die een groot voorbeeld is voor meer-dere generaties componisten in dit genre.

Zesde college
Terwijl John Williams en zijn volgelingen nog steeds een belangrijk deel van de filmmuziek-industrie bepalen, zien vele componisten overal ter wereld de film als een zinvol medium om successen bij een breed publiek te boeken. Denk aan de Japanner Toru Takemitsu, de Chinees Tan Dun, de Australiër Bruce Smeaton, de Spanjaard Alberto Iglesias, of de Zweed Ludwig Göransson. Ook in Nederland hebben onder meer Jan Mul, Rogier van Otterloo, Henny Vrienten of Vin-cent van Warmerdam op het gebied van de filmmuziek naam gemaakt. Bovendien spelen symfonieorkesten steeds vaker de grote filmpartituren in hun concertseries, al dan niet met beelden uit de film erbij.

Tijd, plaats en aanmelden

Lezingen op dinsdagavond 24 februari, 3 en 10 maart.

19.30 - 22.00
Lipsiusgebouw, zaal 0.05
Cleveringaplaats 1
Leiden

Programma
Dinsdag 24 februari 19:30 - 22:00 College 1 en 2
Dinsdag 3 maart 19:30 - 22:00 College 3 en 4
Dinsdag 10 maart 19:30 - 22:00 College 5 en 6

Aanmelden:
Volgt binnenkort