Het is niet langer sciencefiction om te denken dat we het DNA van embryo's, en daarmee van toekomstige generaties, kunnen aanpassen. Met CRISPR-Cas is dat mogelijk en in planten, bacteriën en steeds meer dieren wordt hieraan gewerkt. Deze techniek zou in theorie gebruikt kunnen worden om bijvoorbeeld erfelijke aandoeningen te voorkomen. Maar uitvinders van deze techniek, Nobelprijswinnaars Charpentier en Doudna, en de Wereldgezondheidsorganisatie riepen op om deze technologie nog niet toe te passen op mensen. Laten we eerst de maatschappelijke en ethische aspecten daarvan met elkaar bespreken, zeiden ze. 

In Nederland gaf een groep onderzoekers gehoor aan deze oproep en startte De DNA Dialogen. Tijdens de Days of Art &  Science vertellen Sam Riedijk en Jeroen Wiegertjes bij Studium Generale hoe dit project werd aangepakt en wat de uitkomsten ervan zijn. Wat vinden we in Nederland van knippen en plakken in DNA? Wat gaat er nu met onze meningen gebeuren? En hoe denk jij er eigenlijk over?

Tijd, plaats en aanmelden

19.30-21.00
Academiegebouw, Telders Auditorium  
Rapenburg 73, Leiden

Aanmelden vereist. Graag hier inschrijven.

Dr. Roosmaryn Pilgram, universitair docent aan het Centre for Linguistics, Universiteit Leiden  
Dr. Annemarie Samuels, universitair hoofddocent aan het Instituut voor Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie, Universiteit Leiden 
Dr. Susana Valdez, universitair docent aan het Centre for Linguistics, Universiteit Leiden 
Prof. Dr. Pancras Hoogendoorn, hoogleraar pathologie, LUMC, gasthoogleraar Universiteit van Oxford en Universiteit Brussel 
 
In de spreekkamer van de dokter komen vele werelden samen. De nadruk ligt op diagnose, behandeling en herstel. Maar juist in de spreekkamer gebeurt er meer dan het strikt medische. Begrijpt de dokter de klachten? Voelt de patiënt zich serieus genomen? Hoe worden eventuele vervolgstappen besproken?  

Voor dit gesprek tussen arts en patiënt is taal nodig, gedeelde normen en waarden en een wederzijds begrip van elkaars verwachtingen.  
  
Op deze elementen richt het onderzoeksveld van de Health Humanities zich: gezondheidszorg vanuit geesteswetenschappelijk perspectief. Tijdens deze avond bij Studium Generale gaan drie experts op dit vlak in op wat er in de spreekkamer gebeurt.

De sprekers zijn taalkundige Roosmaryn Pilgram, gespecialiseerd in argumentatie in gezondheidscommunicatie, Annemarie Samuels, medisch antropologe, en Susana Valdez, taalkundige met een focus op gezondheidscommunicatie, migratie en AI. De sprekers en de discussie worden geïntroduceerd en begeleid door Pancras Hoogendoorn, hoogleraar geneeskunde, geschiedenis en kunst.

Tijd, plaats en aanmelden

19:30 - 21:30
Lipsiusgebouw, zaal 011
Cleveringaplaats 1, Leiden

Graag hier inschrijven.

Van de eeuwenoude universiteitstoga tot de Amerikaanse universitaire sportshirtjes en de jasje-dasje cultuur. Op 7 oktober duiken we tijdens de Dutch Sustainable Fashion Week in de geschiedenis van de universiteitskleding. Welke tradities en gebruiken zien we terug binnen de universiteit en onder haar staf en studenten? En wat vertelt het huidige studentemodebeeld ons nu?

Kledinghistorica Geeske Kruseman duikt met ons in de geschiedenis van de toga. En is er de mogelijkheid om samen met de pedel een toga van dichtbij te bewonderen.

Daarna bespreken Pieter Slaman (universiteitshistoricus), Rosalie Sloof (Conservator Modekleding Nederlands Openluchtmuseum Arnhem) en Jennifer de Bruyckère (Dutch Sustainable Fashion Week) de oudste en de laatste universitaire modetrends. Want hoe Amerikaans is dat varistyjasje eigenlijk? 

Tijd, plaats en aanmelden

19:30 – 21:00 
Academiegebouw, Telders Auditorium  
Rapenburg 73, Leiden 

Van te voren aanmelden is vereist en kan hier.

Dr. Bernold Nieuwesteeg, cyberexpert gespecialiseerd in digitale autonomie en oprichter van het Erasmus Centre for the Law and Economics of Cyber Security, Erasmus Universiteit Rotterdam  

Bereid je voor op waanzinnige cyberaanvallen en de strijd van Europese techbedrijven tegen de unicorns uit Silicon Valley. De slag om DigiD lijkt gewonnen. Maar dan komt AI: verleidelijk, overweldigend, gevaarlijk en met beloftes die je maar al te graag gelooft.

Deze show draait om één vraag: hoe geven wij onze digitale toekomst vorm?

Op 17 november 2026 is het 38 jaar geleden dat Nederland als eerste land in Europa op het internet werd aangesloten. Het begon als een ideaal. Maar inmiddels is het een geopolitiek strijdtoneel van mythische proporties. Denk aan Trump die morgen Microsoft kan bevelen de systemen van onze overheid plat te leggen.

En jij zit daar middenin. De strijd woedt net zo hard in je eigen broekzak. Je scrollt, streamt, prompt en de notificaties vliegen je om de oren.

Cyberexpert Bernold Nieuwesteeg ken je van zijn publicaties in Het Financieele Dagblad, NRC en Het Parool. Maar hij is klaar met alleen de droge feiten. Ze zijn niet voldoende, net als bij Cassandra, de mythische profetes die waarschuwde voor het Trojaanse paard maar niet werd geloofd.

Cassandra.exe is haar reboot. In een nieuwe tijd en in de gedaante van Bernold.

Hij neemt je mee op een epische digitale reis.

Regie: Maya van As, cabaretier bij Vlamousse, trainingsacteur en spreektrainer bij PresentU  
Visuals: Willem-Joop Lagarde, art director en creatief ondernemer, oprichter van Directhor

Tijd, plaats en aanmelden

19.30 - 21.00 uur 
Lipsiusgebouw, zaal 019   
Cleveringaplaats 1, Leiden
Graag hier aanmelden.

Peter Buwalda is dit jaar gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Hij debuteerde in 2010 met Bonita Avenue, waarvan 400.000 exemplaren werden verkocht. De roman won alle debuutprijzen. Daarna verschenen Otmars zonen (2019), dat de bestsellerlijst aanvoerde, en De jaknikker (2025), dat op de shortlist stond van de Libris Literatuur Prijs. Sinds 2013 schrijft Buwalda een wekelijkse column in De Volkskrant.

Tijdens deze avond worden drie fragmenten uit zijn romans voorgedragen door actrice Willemijn Bosman.  
Aan de hand van deze teksten zal Tommy van Avermaete (vakreferent voor Nederlandse taal en cultuur, Universitaire Bibliotheken Leiden) met Peter Buwalda in gesprek gaan over literatuur, stijl, thematiek, inspiratiebronnen en schrijverschap.

Over het werk van Peter Buwalda:

‘Buwalda behoort tot de zeldzame schrijvers die met hun eerste roman al helemaal raak schieten.’
De Volkskrant over Bonita Avenue

‘Geweldig meeslepend, technisch verbluffend en intrigerend. Een wonder van vertelkunst.’
NRC Handelsblad over Otmars zonen

‘Venijnig, gewaagd en elegant geschreven.’
De Volkskrant over De jaknikker

Tijd, plaats en aanmelden

Donderdag 8 oktober
19.30-21.00

Academiegebouw, Telders Auditorium  
Rapenburg 73, Leiden

Toegang gratis. Iedereen welkom.
Aanmelden vereist. Graag hier aanmelden.

Dr. Evert Jan van Leeuwen, universitair docent aan het Leiden University Centre for the Arts in Society, Universiteit Leiden  
Dr. Laura Nawijn, universitair docent bij de afdeling Klinische Psychologie, Universiteit Leiden  
Dr. Linda de Voogd, universitair docent bij de afdeling Klinische Psychologie, Universiteit Leiden  
Lily Clarisa Henriquez MA, spokenwordartiest, dichter, singer-songwriter en schrijver  
Studenten Isa Goossens, Hanna de Koning, Michiel van Nieuwkoop  

Vrijwillig horrorfilms of enge verhalen ondergaan, spookhuizen of fright nights bezoeken… Met Halloween voor de deur nemen Linda de Voogd, Laura Nawijn en Evert Jan van Leeuwen ons mee in hun gezamenlijke KIEM-onderzoek naar de horror paradox: hoe kan het dat we plezier halen uit ons bang (laten) maken?

Met leesgroepen en een spookhuis op Lowlands en de Nacht van Ontdekkingen als lab onderzochten Laura, Linda en Evert met studenten wat er in je lijf en brein gebeurt als je bang bent, en of enge verhalen de echte wereld minder beangstigend maken. Want is het toeval dat dystopische literatuur de bestsellerlijsten domineert nu het gevoel groeit dat we in enge tijden leven, en dat de wereld steeds gekker en onrustiger wordt? En kunnen we via fictieve of gecontroleerde angstaanjagende ervaringen ook van onze angst afkomen?

Laat je de stuipen op het lijf jagen én geruststellen tijdens deze avond met korte lezingen, een rapport van studenten die onderzoek hebben gedaan naar de aantrekkingskracht en betekenis van dystopische literatuur onder scholieren, en poëzie door dichter Lily Clarisa.

Tijd, plaats en aanmelden

19.30 – 21.30  
Academiegebouw, Telders Auditorium  
Rapenburg 73, Leiden 

Van te voren aanmelden is vereist en kan hier.

Prof. dr. Anne Stiggelbout, hoogleraar Medische Besliskunde, LUMC
Prof. dr. Judith Rietjens, hoogleraar Design for Public Health, TU Delft en Erasmus MC
Dr. Ida Korfage, universitair hoofddocent, Public Health, Erasmus MC
Yassin Engelberts, promovendus Public Health, Erasmus MC

Veel mensen krijgen te maken met kanker. Ze krijgen bijvoorbeeld zelf kanker, of een van hun naasten wordt ermee geconfronteerd. Kanker hebben is vaak ingewikkeld: het vraagt om het maken van keuzes, het regelen van afspraken en het organiseren van het leven rondom ziekte en behandeling.

Deze keuzes hebben vaak grote gevolgen en de uitkomsten kunnen onzeker zijn. Daarbij vindt lang niet iedereen het gemakkelijk om over kanker, leven en dood te spreken.

Deze avond gaat over nieuwe manieren om te praten over kanker, en over hoe patiënten, naasten en zorgverleners samen kunnen beslissen over behandelingen en zorg.
Aan bod komt onder meer hoe patiënten graag zulke beslissingen zouden willen nemen, hoe mensen hun weg vinden in het ingewikkelde zorgtraject, en welke rol taal en metaforen spelen in gesprekken over kanker.

Tijd, plaats en aanmelden

19.30 - 21.30
Lipsiusgebouw, zaal 019
Cleveringaplaats 1, Leiden

Toegang gratis. Iedereen welkom.
Graag hier van te voren aanmelden.

Prof.dr. Ruud Welten, hoogleraar Hedendaagse benaderingen van menselijke subjectiviteit, Erasmus Universiteit Rotterdam, en universitair hoofddocent, Tilburg University  
Dr. Annelies Schulte Nordholt, universitair docent Moderne Franse Letterkunde, Universiteit Leiden   
Prof.dr. Marc de Kesel, emeritus hoogleraar Tekstuele, historische en systematische studies van het Jodendom en Christendom, Radboud Universiteit  

‘Ik ken geen betere bom dan een boek,’ schreef Stéphane Mallarmé. Taal is in staat tot een aanslag. In zijn nieuwe boek laat Ruud Welten zien hoe literatuur een schokgolf door het 19e-eeuwse Frankrijk joeg. Voor schrijvers als Charles Baudelaire, Gustave Flaubert, Stéphane Mallarmé, André Gide, Émile Zola en later Louis-Ferdinand Céline was provocatie een literaire stijl - een vorm waarmee zij de doorgang naar de moderniteit forceerden. Hun werk werd als aanstootgevend ervaren omdat het de heersende normen van goede smaak en zedelijkheid tartte. Hun kunst rekende niet alleen af met de klassieke traditie, maar brak ook radicaal met de traditionele waarden waar de maatschappij op was gebouwd. Op de puinhopen van de bourgeoistaal bouwden ze een nieuwe taal. Zo deed de moderniteit haar intrede - en met haar een nieuw tijdperk. Het onze. In Een explosie van taal onderzoekt Ruud Welten de taalfilosofische implicaties van deze provocerende literatuur.  

Een explosie van taal wordt in Leiden gelanceerd. Ruud Welten geeft een inleidende lezing, en gaat daarna met Annelies Schulte Nordholt en Marc de Kesel in gesprek over zijn onderzoek naar het werk van Baudelaire, Flaubert, Mallarmé, Gide, Zola en Céline. Hoe rijmen we hun provocerende taal met hun soms eerder behoudende overtuigingen? Hoe kunnen zij zowel modern als anti-modern zijn? En waarom werd in Frankrijk de weg voor het nieuwe denken niet vrijgemaakt door filosofen, zoals in Duitsland, maar door deze auteurs?

Aan het einde van de avond kun je het boek aanschaffen. De verkoop wordt verzorgd door Boekhandel Kooyker.

Tijd, plaats en aanmelden

19.30 - 21.30
Lipsiusgebouw, zaal 011
Cleveringaplaats 1, Leiden

Graag hier aanmelden.

Dr. Hendrik Kaptein, rechtsfilosoof, Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit Leiden

In deze avond staat een beroemde fictieve rechtszaak centraal. Vijf grotverkenners raken diep onder de grond opgesloten wanneer de ingang instort. De reddingsactie duurt weken. Hun proviand raakt op. Via een radioverbinding horen zij dat ze nog minstens tien dagen zullen vastzitten. De kans dat zij dat zonder voedsel overleven, is klein. Ze besluiten door loting te bepalen wie van hen zal worden gedood, zodat de anderen het lichaam kunnen gebruiken om in leven te blijven.

Na hun redding volgt een rechtszaak. Hebben de vier overlevenden zich schuldig gemaakt aan moord? Of zijn er omstandigheden waarin de gewone regels niet meer gelden? Moet een rechter de wet volgen, ook wanneer de uitkomst onrechtvaardig lijkt?

Actrice Eva Mathijssen zal de casus inleiden: de ramp, de loting en de verschillende oordelen van de rechters. Daarna zal rechtsfilosoof Hendrik Kaptein op de zaak reflecteren.

Wat is recht eigenlijk? Moeten wetten altijd worden gevolgd? Kan een rechter van de wet afwijken? En wie beslist uiteindelijk wat rechtvaardig is?

Tijd, plaats en aanmelden

19.30-21.00
Academiegebouw, Telders Auditorium  
Rapenburg 73, Leiden

Van te voren aanmelden is vereist en kan hier.