Logo Universiteit Leiden.

nl en

Rondom de Russische Revolutie

Precies honderd jaar geleden voltrok zich in Rusland de Grote Socialistische Oktoberrevolutie. Deze gebeurtenis kan worden beschouwd als het brandpunt van de woeste omwentelingen tijdens de Russische Revolutie van 1917. Ze bracht de ondergang van het Russische tsarenrijk en het begin van een radicaal utopisch experiment om een geheel nieuwe wereld te creëren.
De gevolgen hiervan waren evenzeer indrukwekkend als angstaanjagend. En hoewel deze revolutie sinds 1991 in Rusland voorbij is, heeft ze blijvende sporen getrokken door de wereldgeschiedenis. Reden genoeg om na honderd jaar terug te kijken op deze tijdperkbepalende gebeurtenis. Wat heeft de Russische Revolutie teweeggebracht?

Tijdens deze eerste lezing op de symbolische datum van 25 oktober 2017 zal dr. Henk Kern een historisch kader bieden voor een goed begrip van de oorzaken en gevolgen van de revolutie, alsook een beschouwing geven over de wijze waarop de revolutie door successievelijke waarnemers werd geduid. Hierbij is de (non)herdenking van de revolutie in het hedendaags Rusland een opmerkelijk eindpunt.

Spreker

Dr. Henk Kern, universitair docent, Instituut voor Geschiedenis, Universiteit Leiden

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 25 oktober
19.30 - 21.30 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Kustodiev The Bolshevik

Een documentaire en live filmverslag van de Russische Revolutie, geproduceerd door Herman Axelbank met een voice over van de Amerikaanse politiek activist Max Eastman (1883-1969). De film kwam uit in maart 1937, maar werd al snel verboden door Stalinisten van de Amerikaanse Communistische Partij door zijn pro-trotskistische houding. Pas in 2012 werd de film heruitgegeven door de Socialist Equality Party in de Verenigde Staten. Zij claimen dat hun voorganger, de Workers League, de film in 1978 van Axelbank zou hebben gekocht en in de tussenliggende periode de shows van de film heeft georganiseerd.

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 8 november
19.30 - 21.00 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Aan het begin van de  lezing zal dichter Leo van Zanen Aleksandr Bloks revolutionaire gedicht “De twaalf” (1918) voorlezen in de vertaling van Paul Rodenko.

Nog voor ze de eindoverwinning definitief kunnen opeisen, daagt bij de  nieuwe machthebbers het besef dat de Revolutie een van de gewichtigste thema’s van de  nieuwe Russische literatuur moet worden. De gebeurtenissen van oktober 1917 en de daaropvolgende burgeroorlog markeren immers het begin van een volledig nieuwe tijdperk, de start van een ongekend experiment. Een onuitputtelijke bron van inspiratie dient zich aan! Maar hoe precies moet de Revolutie worden bezongen? En is artistiek talent wel voldoende of worden hier heel andere kwaliteiten vereist? Deze lezing spitst zich toe op nu algemeen erkende schrijvers zoals Michail Boelgakov en Boris Pilnjak die in conflict kwamen met het regime, maar zal ook stilstaan bij de “politiek correcte” wegbereiders van het socialistisch-realisme: Maksim Gorki en Fjodor Gladkov. Zoals altijd in de Russische cultuurgeschiedenis zal ook hier weer blijken hoe weerbarstig, tegenstrijdig en absurd de historische werkelijkheid was en dat niet één van de “ingenieurs van de ziel” (Stalins karakterisering van schrijvers)  werkelijk wist waar hij aan toe was.

Spreker

Dr. Otto Boele, universitair hoofddocent, LIAS, Universiteit Leiden

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 15 november
19.30 - 21.00 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Maksim Gorki

Een stomme film uit 1927 geregisseerd door Vsevolod Pudovkin. De film werd geproduceerd om de tiende verjaardag van de Oktoberrevolutie te herdenken en was een van de beroemdste films van Pudovkin.
Het einde van St. Petersburg is een politieke film die verklaart waarom en hoe de bolsjewieken in 1917 aan de macht kwamen. De film beslaat de periode van ongeveer 1913 tot 1917, maar laat niet de politieke cijfers van de tijd zien. De nadruk ligt vooral op de strijd van gewone mensen die vechten voor hun rechten en voor vrede tegen de macht van het kapitaal en de autocratie.

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 22 november
19.30 - 21.30 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Begin 1918 sloeg een schijnbaar verwarde man in de Rotterdamse Kipstraat de ruiten in bij de lokale middenstand, onder de uitroep: “Nou kè je zien, hoe in Rusland de Bolschewikkies doene!” In de roerige laatste twee jaar van de Eerste Wereldoorlog werd de Russische Revolutie ook in Nederland een belangrijke katalysator voor groeiende sociale ontevredenheid en voor de revolutieangst bij de autoriteiten. In dit college gaat Pepijn Brandon in op de wijze waarop verschillende vleugels van de socialistische beweging de Russische Revolutie interpreteerden als referentiepunt voor de Nederlandse politiek.

Spreker

Dr. Pepijn Brandon, universitair docent, Vrije Universiteit Amsterdam, senior onderzoeker, International Institute of Social History

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 29 november
19.30 - 21.00 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Onder de vele beeldmerken die de twintigste eeuw voortgebracht, behoort het politieke symbool van de hamer en sikkel zeker tot de wijdst verbreide en herkenbaarste. Voortgekomen uit de Russische Revolutie van 1917, werd dit logo ook door communisten buiten de nieuwe Sovjetrepubliek al snel geadopteerd als hun eigen herkenningsteken. Hoewel het tempo en succes anders doet vermoeden, was de export van de hamer en sikkel geen bewuste strategie van de Russische bolsjewieken of de Communistische Internationale, maar een spontaan proces dat niet overal op dezelfde manier verliep. dit college vertelt Dennis Bos over de oorsprong van het Sovjet-symbool, de wijze waarop de hamer en sikkel na 1917 hun rondgang door de wereld maakten en vooral op de introductie van het partsymbool in Nederland. Hoe kwam de hameren sikkel hier terecht, wie waren daarvoor verantwoordelijk en hoe werd de hamer en sikkel door Nederlandse communisten gebruikt?

Spreker

Dr. Dennis Bos, universitair docent, Instituut voor Geschiedenis, Universiteit Leiden

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 13 december
19.30 - 21.00 uur
Zaal 019
Lipsiusgebouw
Cleveringaplaats 1
Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree.
Geen aanmelding nodig.

Een oorlogsfilm geschreven en geproduceerd door Igor Ugolnikov en geregisseerd door Dmitriy Meshiev, met steun van het Russische ministerie van Cultuur, de Russische Militaire Historische Maatschappij en de Russische Geografische Maatschappij.
Het vertelt het verhaal van het eerste Russische Vrouwenbataljon van de Dood, een bataljon onder leiding van Mariya Bochkareva dat vocht in de Eerste Wereldoorlog. Het bataljon werd opgericht in Petrograd op bevel van de Voorlopige Regering in 1917.

Tijd, plaats en toegang

Woensdagavond 20 december
19.00-21.15 uur
Kijkhuis Leiden
Vrouwenkerksteeg 10
2312 WS Leiden

Iedereen welkom!
Gratis entree,
kaartjes kunt u bestellen bij het Kijkhuis!