Logo Universiteit Leiden.

nl en

Mexicaanse beeldhandschriften

Oorsprongsverhalen en koningsdrama’s van de Mixteken

Vanaf ruim 3000 jaar geleden is in Mexico en aangrenzend Centraal Amerika (samen: ‘Mesoamerika’) een originele en indrukwekkende beschaving ontwikkeld, gedeeld door tientallen volkeren waarvan de Azteken en de Maya’s de meest bekende zijn. Dit uitgestrekte gebied werd in het begin van de 16e eeuw door Spaanse veroveraars ingelijfd in het wereldrijk van Karel V (waartoe destijds ook de Nederlanden behoorden). Mexico heeft een spectaculair cultureel erfgoed, specifiek gekenmerkt door indrukwekkende monumenten en kunstvoorwerpen uit de voor-koloniale tijd maar ook door tal van voortlevende inheemse talen en tradities.

De voor-koloniale culturen maakten gebruik van verschillende schriftsystemen, waaronder een geavanceerde vorm van pictografie (beeldschrift). Boeken bestonden uit harmonica-achtig gevouwen stroken hertenhuid of inheems papier, die bedekt waren met een fijne kalklaag waarop figuratieve scenes in vele kleuren werden geschilderd. Een klein maar bijzonder interessant corpus van zulke werken heeft de verovering overleefd en wordt nu bewaard in diverse musea en bibliotheken in Mexico, Noord Amerika en Europa.

Deze collegereeks is erop gericht inzicht te bieden in deze vorm van pictografie en gaat nader in op een specifieke groep beeldhandschriften, afkomstig van het volk van de Mixteken in het Zuiden van Mexico (de deelstaat Oaxaca). Hoe kunnen we deze manuscripten ontcijferen en interpreteren? Wat kunnen we leren van de nog steeds gesproken Mixteekse taal en de bijbehorende orale tradities? Op welke wijze geven deze boeken een beeld van de voor-koloniale geschiedenis, literatuur en ideologie? Welke betekenis hebben ze voor de huidige Mixteekse bevolking?

Door gezamenlijke ‘lees-oefeningen’ raakt u vertrouwd met deze fascinerende schrift- en kunstvorm.

Afbeelding uit de Mixteekse Codex Yuta Tnoho (of: Codex Vindobonensis Mexicanus 1), blz. 47. Na overleg met diverse voorouders neemt Heer 9 Wind, de Wervelwind, de taak op zich om het water van de hemel naar de verschillende delen van het Mixteekse gebied te brengen. Elke stadstaat krijgt zo een specifieke sacrale stichtingsdatum.

Opzet van de colleges

  • Basisprincipes van de Mexicaanse pictografie
  • Schrift, orale literatuur en ceremonieel taalgebruik
  • Archeologische en historische context
  • Oorsprongsverhalen en sacraal landschap
  • Goden, voorouders en rituelen
  • Mixteekse stadstaten en dynastieën
  • Dramatis personae uit de Mixteekse geschiedenis

7 bijeenkomsten
De data zijn nog onbekend
waarschijnlijk donderdagen, 15.15-17.00 uur
Leiden

Werkvorm

Hoorcolleges met gezamenlijke lectuur van scènes uit Mexicaanse beeldhandschriften. Vragen en discussie.
Kennis van het Engels (passief) wordt verondersteld.

Studiemateriaal

Achtergrondinformatie in twee boeken van M.E.R.G.N. Jansen & G.A. Pérez Jiménez (open access):
1) Encounter with the Plumed Serpent : Drama and Power in the Heart of Mesoamerica.
University of Colorado Press, Boulder, 2007 [download > http://www.oapen.org/search?identifier=625247]
2) The Mixtec Pictorial Manuscripts. Time, Agency and Memory in Ancient Mexico. Brill, Leiden / Boston, 2011 [download > https://brill.com/view/title/15090]
Powerpoints worden niet beschikbaar gesteld.

Colleges € 234,50
Met HOVO-fan-pas € 24,50

Docenten

Prof.dr. Maarten Jansen, emeritus hoogleraar Archeologie en Geschiedenis van Midden Amerika en Heritage of Indigenous Peoples, Faculteit der Archeologie, Universiteit Leiden.

Maarten Jansen op de website van de Universiteit Leiden.

Gabina Aurora Pérez Jiménez, spreekster van de Mixteekse taal, gepensioneerd onderzoekster Mixteekse taal en cultuur, Universiteit Leiden.

Gabina Aurora Pérez Jiménez op de website van de Universiteit Leiden.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.